Soruyu çözmek için bir seçeneğe tıkla, ardından cevabı kontrol et.
Bir öğrenci, bitkilerin büyüme sürecinde sulama suyunun pH değerinin bitki sağlığı üzerindeki etkisini daha yakından incelemek istemektedir. Bitkilerin sağlıklı büyümesi için uygun sulama koşullarının sağlanması önemlidir; suyun pH değeri, bu koşullardan biridir ve bitkilerin besin maddelerine ulaşımını etkileyebilir. Öğrenci, bu deneyi gerçekleştirmek için aynı tür bitkilerden oluşan birkaç grup belirleyerek, her bir grubu farklı pH değerlerine sahip suyla sulayacaktır. Gruplardan biri asidik pH değerine sahip suyla sulanacak, diğer grup nötr pH değerinde suyla sulanacak ve son grup ise bazik pH değerine sahip suyla sulanacaktır.
Deney süresince öğrenci, bitkilerin sağlık durumunu, yaprak renklerini, boylarını ve genel büyüme hızlarını düzenli olarak gözlemleyecek ve kaydedecektir. Bu süreç boyunca diğer tüm koşullar (ışık, sıcaklık, toprak türü gibi) sabit tutulacak, böylece bitki sağlığı üzerindeki tek değişkenin sulama suyunun pH değeri olduğu doğrulanacaktır. Öğrenci, deneyin sonunda pH değeri farklılıklarının bitki gelişimine etkisini değerlendirecek ve hangi pH seviyesinin bitki sağlığı açısından daha olumlu sonuçlar doğurduğunu gözlemleyecektir. Bu çalışma, bitki yetiştiriciliği ve tarımsal uygulamalarda sulama suyunun pH değeri konusunda daha bilinçli kararlar alınmasına katkı sağlayabilir.
Öğrenci, “Suyun pH değeri bitki sağlığını etkiler mi?” sorusunu araştırmak istemektedir.
Bu soruyu test etmek için nasıl bir hipotez oluşturulabilir?
Bir öğrenci, bitkilerin büyüme sürecinde sulama suyunun pH değerinin bitki sağlığı üzerindeki etkisini daha yakından incelemek istemektedir. Bitkilerin sağlıklı büyümesi için uygun sulama koşullarının sağlanması önemlidir; suyun pH değeri, bu koşullardan biridir ve bitkilerin besin maddelerine ulaşımını etkileyebilir. Öğrenci, bu deneyi gerçekleştirmek için aynı tür bitkilerden oluşan birkaç grup belirleyerek, her bir grubu farklı pH değerlerine sahip suyla sulayacaktır. Gruplardan biri asidik pH değerine sahip suyla sulanacak, diğer grup nötr pH değerinde suyla sulanacak ve son grup ise bazik pH değerine sahip suyla sulanacaktır.
Deney süresince öğrenci, bitkilerin sağlık durumunu, yaprak renklerini, boylarını ve genel büyüme hızlarını düzenli olarak gözlemleyecek ve kaydedecektir. Bu süreç boyunca diğer tüm koşullar (ışık, sıcaklık, toprak türü gibi) sabit tutulacak, böylece bitki sağlığı üzerindeki tek değişkenin sulama suyunun pH değeri olduğu doğrulanacaktır. Öğrenci, deneyin sonunda pH değeri farklılıklarının bitki gelişimine etkisini değerlendirecek ve hangi pH seviyesinin bitki sağlığı açısından daha olumlu sonuçlar doğurduğunu gözlemleyecektir. Bu çalışma, bitki yetiştiriciliği ve tarımsal uygulamalarda sulama suyunun pH değeri konusunda daha bilinçli kararlar alınmasına katkı sağlayabilir.
Öğrenci, farklı pH değerlerine sahip suyun bitki sağlığı üzerindeki etkisini test etmek istemektedir.
Bu hipotezi test etmek için nasıl bir deney tasarlanabilir?
Bir öğrenci, bitkilerin büyüme sürecinde sulama suyunun pH değerinin bitki sağlığı üzerindeki etkisini daha yakından incelemek istemektedir. Bitkilerin sağlıklı büyümesi için uygun sulama koşullarının sağlanması önemlidir; suyun pH değeri, bu koşullardan biridir ve bitkilerin besin maddelerine ulaşımını etkileyebilir. Öğrenci, bu deneyi gerçekleştirmek için aynı tür bitkilerden oluşan birkaç grup belirleyerek, her bir grubu farklı pH değerlerine sahip suyla sulayacaktır. Gruplardan biri asidik pH değerine sahip suyla sulanacak, diğer grup nötr pH değerinde suyla sulanacak ve son grup ise bazik pH değerine sahip suyla sulanacaktır.
Deney süresince öğrenci, bitkilerin sağlık durumunu, yaprak renklerini, boylarını ve genel büyüme hızlarını düzenli olarak gözlemleyecek ve kaydedecektir. Bu süreç boyunca diğer tüm koşullar (ışık, sıcaklık, toprak türü gibi) sabit tutulacak, böylece bitki sağlığı üzerindeki tek değişkenin sulama suyunun pH değeri olduğu doğrulanacaktır. Öğrenci, deneyin sonunda pH değeri farklılıklarının bitki gelişimine etkisini değerlendirecek ve hangi pH seviyesinin bitki sağlığı açısından daha olumlu sonuçlar doğurduğunu gözlemleyecektir. Bu çalışma, bitki yetiştiriciliği ve tarımsal uygulamalarda sulama suyunun pH değeri konusunda daha bilinçli kararlar alınmasına katkı sağlayabilir.
Deneyde bağımsız değişken ve bağımlı değişken nedir?
Bir öğrenci, bitkilerin büyüme sürecinde sulama suyunun pH değerinin bitki sağlığı üzerindeki etkisini daha yakından incelemek istemektedir. Bitkilerin sağlıklı büyümesi için uygun sulama koşullarının sağlanması önemlidir; suyun pH değeri, bu koşullardan biridir ve bitkilerin besin maddelerine ulaşımını etkileyebilir. Öğrenci, bu deneyi gerçekleştirmek için aynı tür bitkilerden oluşan birkaç grup belirleyerek, her bir grubu farklı pH değerlerine sahip suyla sulayacaktır. Gruplardan biri asidik pH değerine sahip suyla sulanacak, diğer grup nötr pH değerinde suyla sulanacak ve son grup ise bazik pH değerine sahip suyla sulanacaktır.
Deney süresince öğrenci, bitkilerin sağlık durumunu, yaprak renklerini, boylarını ve genel büyüme hızlarını düzenli olarak gözlemleyecek ve kaydedecektir. Bu süreç boyunca diğer tüm koşullar (ışık, sıcaklık, toprak türü gibi) sabit tutulacak, böylece bitki sağlığı üzerindeki tek değişkenin sulama suyunun pH değeri olduğu doğrulanacaktır. Öğrenci, deneyin sonunda pH değeri farklılıklarının bitki gelişimine etkisini değerlendirecek ve hangi pH seviyesinin bitki sağlığı açısından daha olumlu sonuçlar doğurduğunu gözlemleyecektir. Bu çalışma, bitki yetiştiriciliği ve tarımsal uygulamalarda sulama suyunun pH değeri konusunda daha bilinçli kararlar alınmasına katkı sağlayabilir.
Deney sonucunda, nötr pH değerine sahip suyla sulanan bitkilerin daha sağlıklı olduğu gözlemlenmiştir.
Deneyin sonuçları hipotezi doğruluyor mu?
Bir öğrenci, bitkilerin büyüme sürecinde sulama suyunun pH değerinin bitki sağlığı üzerindeki etkisini daha yakından incelemek istemektedir. Bitkilerin sağlıklı büyümesi için uygun sulama koşullarının sağlanması önemlidir; suyun pH değeri, bu koşullardan biridir ve bitkilerin besin maddelerine ulaşımını etkileyebilir. Öğrenci, bu deneyi gerçekleştirmek için aynı tür bitkilerden oluşan birkaç grup belirleyerek, her bir grubu farklı pH değerlerine sahip suyla sulayacaktır. Gruplardan biri asidik pH değerine sahip suyla sulanacak, diğer grup nötr pH değerinde suyla sulanacak ve son grup ise bazik pH değerine sahip suyla sulanacaktır.
Deney süresince öğrenci, bitkilerin sağlık durumunu, yaprak renklerini, boylarını ve genel büyüme hızlarını düzenli olarak gözlemleyecek ve kaydedecektir. Bu süreç boyunca diğer tüm koşullar (ışık, sıcaklık, toprak türü gibi) sabit tutulacak, böylece bitki sağlığı üzerindeki tek değişkenin sulama suyunun pH değeri olduğu doğrulanacaktır. Öğrenci, deneyin sonunda pH değeri farklılıklarının bitki gelişimine etkisini değerlendirecek ve hangi pH seviyesinin bitki sağlığı açısından daha olumlu sonuçlar doğurduğunu gözlemleyecektir. Bu çalışma, bitki yetiştiriciliği ve tarımsal uygulamalarda sulama suyunun pH değeri konusunda daha bilinçli kararlar alınmasına katkı sağlayabilir.
Öğrenci, sulama suyunun pH değerinin bitki sağlığını etkilediği sonucuna varmıştır.
Bu sonuçlar, tarım ve bahçecilikte sulama suyunun pH dengesinin nasıl önemli olduğunu gösterir?
CRISPR-Cas9, son yıllarda bilim dünyasında büyük yankı uyandıran bir gen düzenleme teknolojisidir. Bakterilerin doğal bir savunma mekanizmasından esinlenerek geliştirilen bu teknoloji, bilim insanlarına genetik materyali değiştirme imkânı sunmuştur. Genetik materyalde kesme ve yapıştırma gibi düzenlemelere imkan tanıyan bir tür moleküler makas olarak düşünülebilir. Bir kitabın metin editörünün yaptığına benzer şekilde, CRISPR-Cas9 da belirli bir DNA dizisini hedef alır ve orada değişiklikler yapar. Bu yöntem sayesinde bilim insanları canlıların kalıtsal Materyalini yeniden düzenleyerek birçok alanda daha önce mümkün olmayan değişimler yapabilir.
CRISPR-Cas9 teknolojisinin kullanılmasının insanlık için sağladığı faydalardan ikisini gerekçeleriyle birlikte açıklayınız.
Mutfak tezgahının üzerine bırakılan meyvelerin olgunlaşmaya başladığında meyve sineklerinin (Drosophila melanogaster) meyvenin üzerinde çoğalmaya başladığını gözlemleriz. Meyve fazla olgunlaştığında veya bozulmaya başladığında mayalanma başlar ve meyve sineklerini çeken alkol üretir. Pencere ya da kapı aralıklarından bile mutfağa girebilen meyve sinekleri fermente olan meyveyi yiyerek birkaç saat içinde yüzlerce yumurta bırakır. Bu sayede hızla çoğalabilirler. Yapılan bu gözlem, canlıların cansız maddelerden değil de önceden var olan canlılardan oluştuğu iddiasını desteklemektedir.
1. Yapılan gözlem sonucunda bilimsel bilginin doğası ile ilgili ulaşılabilecek ifadeleri yazınız.
2. Bu araştırma bilimsel bilgiyi elde etme sürecinde uygulanan bilimsel yöntem basamaklarından hangisini ifade etmektedir?
Bir araştırmacı, mitoz ile ilgili kavram yanılgılarını belirlemiş ve bu yanılgıları gidermek amacıyla alternatif yöntemler geliştirmiştir. Bu yöntemlerin kavram yanılgılarını gidereceği konusunda hipotezler oluşturarak çalışmalar yapmıştır. Çalışmalar sonunda kavram yanılgılarındaki değişimleri ölçmek amacıyla çeşitli anketler uygulamış, ancak bu anketlerden elde ettiği bazı sonuçlar hipotezini doğrular nitelikte çıkmamıştır. Buna rağmen hipotezinin doğruluğunu kabul ettirmek için ilgili anket sonuçlarını değiştirmiş ve hipotezini doğrulanmış gibi göstermiştir.
1. Bu örnekte, bilimsel çalışmalarda dikkat edilmesi gereken kurallardan hangisine vurgu yapılmaktadır?
2. Bu bilim insanı verilen bilimsel araştırma süreçlerinde ne yapmış olsaydı etik davranmış olurdu? Yazınız.
Bir bilim insanı bor madeninin insan dokuları üzerindeki etkileriyle ilgili bir çalışma yapmayı planlamaktadır. Deney hayvanı olarak seçtiği yirmi sıçana on gün süreyle borlu su vererek hayvanların doku ve organlarında meydana gelebilecek etkileri araştıracağı bir çalışma başlatır. Çalışmasının borlu su verme aşamasında, bir gün bor içeren suyu vermeyi unuttuğunu fark eder. Deney hayvanları ile yapılan çalışmalarda uyulması gereken kuralları da dikkate alarak on günlük süre sonunda eksik günü de var kabul eder. Sıçanlardan aldığı karaciğer, beyin ve testis doku örneklerinde meydana gelen değişimleri fotoğraflar. Sonuçların yorumlanmasında bir patoloji (hastalık bilimi) uzmanından yardım alır. Bulguların değerlendirilmesi aşamasında daha önce yapılan çalışmalara benzerlik göstermesi ve sonuçların çarpıcı olması adına elde ettiği verileri değiştirir. Çalışmasını bir istatistik uzmanıyla birlikte değerlendirerek yayımlar.
1. Bilim insanının çalışmasında bilim etiğine uygun olan davranışları yazınız.
2. Bilim insanının bilim etiğine uygun olmayan davranışlarını gerekçesiyle açıklayınız.
Biyoloji dersinde öğrenciler beşer kişilik 3 gruba ayrılmıştır. Gruplara aşağıdaki görevler verilmiştir.
1.Grup: Bulundukları çevrede gözlemledikleri yeşil yapraklı bitkileri inceleyerek seçtikleri örneklerin benzer ve farklı yönlerini karşılaştıracak, hazırladıkları raporu sınıfta sunacaklardır.
2.Grup: Bulundukları çevrede gözlemledikleri çiçekli bitkilerin çiçek yapılarını inceleyerek seçtikleri örneklerin benzer ve farklı yönlerini karşılaştıracak, hazırladıkları raporu sınıfta sunacaklardır.
3.Grup: Bulundukları çevrede gözlemledikleri toprak üstünde yaşayan hayvanları inceleyerek seçtikleri örneklerin benzer ve farklı yönlerini karşılaştıracak, hazırladıkları raporu sınıfta sunacaklardır.
Grupların yaptığı çalışmalar aşağıda verilmiştir:
1.Grup: Gruptaki üç kişi yakınlarındaki arazilerde buldukları bitki örneklerini incelemiş, örneklerin fotoğraflarını çekmiş ve proje raporlarını hazırlamıştır. Grup olarak öğretmene verilen rapor, sınıfta diğer öğrencilere sunulmuştur.
2.Grup: Gruptaki öğrenciler bölgede yetişen çiçekli bitkileri internet kaynaklarından araştırarak raporlarını hazırlamış ve sınıfta sunmuştur.
3.Grup: Gruptaki öğrenciler çevrelerinde yaşayan hayvanları inceleyerek fotoğraflarını çekmiştir. Bu süreçte inceledikleri kuşların yuvalarına ve yavrularına yanlışlıkla zarar vermişlerdir. Öğrenciler inceleme sonuçlarını rapor hâline getirerek sınıfta sunmuştur.
Buna göre grupların bilimsel araştırma süreçlerindeki etik dışı davranışlarını belirleyerek her birini kısaca açıklayınız.