Canlıların Ortak Özellikleri

Biyoloji dersinde öğretmen, canlılarda organizasyon basamaklarını tartışmaktadır. Tahtaya şu bilgileri yazar:

• Organizasyon basamağı sadece hücre düzeyinde olan canlılar bir hücrelidir.
• Çok hücreli canlılarda organizasyon basamakları hücre, doku, organ ve sistem gibi seviyelere ayrılır.

Öğretmen, öğrencilerine aşağıdaki canlıları sunar ve organizasyon basamağının sadece hücre düzeyinde olduğu canlıyı seçmelerini ister:

1. Amip
2. Lavanta
3. At
4. Şapkalı Mantar
5. Menekşe

Öğrenci Yorumları:

• Ali: "Amip bir hücreli bir canlıdır, bu yüzden organizasyonu hücre düzeyindedir."
• Ayşe: "Lavanta da bir hücrelidir, çünkü bitkiler basit canlılardır."
• Veli: "Şapkalı mantar çok hücrelidir, organizasyonu hücre düzeyinde olamaz."
• Fatma: "At ve menekşe gibi canlılar da çok hücrelidir, bu yüzden organizasyonları daha karmaşıktır."

Yukarıdaki bilgiler ve öğrenci yorumlarını dikkate alarak, organizasyon basamağı sadece hücre düzeyinde olan canlıyı seçiniz ve hangi öğrencilerin doğru yorum yaptığını açıklayınız.

Biyoloji dersinde öğretmen, ototrof beslenme şekillerini ve fotoototrof ile kemooototrof canlıların özelliklerini tartışmaktadır. Öğretmen, öğrencilerinin dikkatini çekmek için şu ifadeleri tahtaya yazar:

1. Kemooototrof canlılarda klorofil pigmenti bulunmaz.
2. Kemooototrof canlılarda zarlı organel bulunmaz.
3. Fotoototrof canlıların tamamında kloroplast organeli bulunur.
4. İnorganik moleküllerden organik molekül sentezi yaparlar.
5. Kemooototrof canlılar inorganik madde oksidasyonu ile kimyasal enerji üretir.

Öğrencilerin yorumları:

• Ali: "Kemooototrof canlılar klorofil pigmentine sahip olmadığı için birinci ifade doğrudur."
• Ayşe: "Kemooototrof canlılarda zarlı organel bulunmaz, bu nedenle ikinci ifade de doğrudur."
• Veli: "Fotoototrof canlıların tamamında kloroplast organeli bulunur. Bu nedenle üçüncü ifade doğrudur."
• Fatma: "Fotoototrof ve kemooototrof canlılar inorganik moleküllerden organik molekül sentezi yapar. Dördüncü ifade doğrudur."

Yukarıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Hangi öğrenciler doğru yorumda bulunmuştur? Yanlış yorumu açıklayınız.

Biyoloji dersinde öğretmen, ototrof ve heterotrof canlıların temel özelliklerini tartışmak için sınıfa şu özellikleri yansıtır:

I. İnorganik moleküllerden organik molekül sentezleme

II. Substrat düzeyinde fosforilasyon

III. İnorganik molekül oksidasyonu ile besin sentezleme

IV. Organik molekülleri dışarıdan hazır alma

Öğretmen, bu özelliklerin ototrof canlılara mı (M) yoksa heterotrof canlılara mı (R) ait olduğunu öğrencilere sorar. Öğrenciler şu yorumlarda bulunur:

• Ali: "Birinci özellik ototrof canlılara aittir, çünkü bu canlılar fotosentez veya kemosentez yapar."
• Ayşe: "Substrat düzeyinde fosforilasyon tüm canlılarda gerçekleşir, bu nedenle hem M hem de R harfiyle işaretlenmelidir."
• Veli: "Üçüncü özellik yalnızca kemoototrof canlılara aittir, yani ototrof canlılar arasında yer alır."
• Fatma: "Dördüncü özellik heterotrof canlılara aittir, çünkü organik molekülleri dışarıdan alırlar."

Yukarıdaki özellikler hangi canlılara aittir? Öğrencilerin yorumlarını değerlendirerek doğru eşleştirmeyi yapınız. Yanlış yorum varsa açıklayınız.

Bir biyoloji dersinde öğretmen, hücresel solunum ve fermantasyon çeşitlerinin benzer ve farklı yönlerini açıklamak için şu olayları tahtaya yazar:

I. Elektron taşıma sisteminin görev alması

II. Organik monomerleri inorganik moleküllere kadar parçalama

III. Substrat düzeyinde fosforilasyon

Öğretmen, bu olayların hücresel solunum ve fermantasyon çeşitlerinde nasıl gerçekleştiğini anlamak için öğrencilerin fikirlerini alır:

• Ali: "Substrat düzeyinde fosforilasyon her iki süreçte de ortaktır."
• Ayşe: "Elektron taşıma sistemi fermantasyonda da görev alır, çünkü enerji üretimi için önemlidir."
• Veli: "Organik monomerler yalnızca hücresel solunumda inorganik moleküllere kadar parçalanır."
• Fatma: "Substrat düzeyinde fosforilasyon yalnızca fermantasyonda gerçekleşir."

Yukarıdaki olaylardan hangileri hücresel solunum ve fermantasyon çeşitlerinde ortaktır? Öğrencilerin yorumlarını değerlendirerek doğru yanıtı veriniz ve yanlış yorumları açıklayınız.

Bir biyoloji dersinde öğretmen, canlılarda boşaltım olayları ile ilgili şu bilgileri tahtaya yazar:

I. Hücrelerde katabolik tepkimeler sonucunda boşaltım maddesi oluşturma

II. Azotlu boşaltım maddelerini böbrekler ile vücuttan uzaklaştırma

III. Amonyağı karaciğerde üreye çevirme

Öğretmen bu olayların tüm canlılarda ortak olarak gerçekleşip gerçekleşmediğini tartışmaya açar ve öğrencilerin görüşlerini alır:

• Ali: "Hücrelerde boşaltım maddesi oluşması tüm canlılarda ortak bir özelliktir."
• Ayşe: "Böbrekler bütün hayvanlarda olduğu için azotlu boşaltım maddeleri tüm hayvanlarda böbrekler ile atılır."
• Veli: "Amonyağı karaciğerde üreye çevirme yalnızca omurgalı hayvanlara özgü bir olaydır."
• Fatma: "Karaciğer ve böbrek gibi organlar tüm canlılarda olduğu için bu olaylar ortak özellik sayılır."

Yukarıdaki olaylardan hangileri tüm canlıların gerçekleştirdiği ortak bir olay değildir? Öğrencilerin yorumlarını değerlendirerek doğru yanıtı veriniz ve yanlış yorumları açıklayınız.

Bir biyoloji dersinde öğretmen, canlıların ortak özelliklerini ve bu özelliklerle ilişkilendirilen kavramları tahtaya yazar. Öğrencilerden verilen özellikleri doğru kavramlarla eşleştirmelerini ister. Tahtada şu bilgiler yer alır:

I. Çevre şartlarının değişmesine rağmen iç dengeyi sabit tutma

II. Bulunduğu ortamda yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklere sahip olma

III. Beslenme, korunma, üreme gibi temel işlevleri yerine getirebilmek için yer değiştirme veya yönelme

IV. İç ve dış ortamdan gelen fiziksel veya kimyasal uyarılara tepki gösterme

Öğrencilere aşağıdaki kavramlar verilir:

• Adaptasyon
• Homeostazi
• Hareket
• Etki-Tepki
• Hücresel Solunum

Verilen özelliklerin doğru kavramlarla eşleştirilmesi durumunda hangi kavram açıkta kalır? Doğru eşleştirmeyi yaparak cevabınızı açıklayınız.

Biyoloji dersinde öğretmen, metabolik olayların anabolizma ve katabolizma olarak iki ana gruba ayrıldığını açıklar. Daha sonra öğrencilere, metabolik olayların hangi gruba ait olduğunu doğru bir şekilde sınıflandırmalarını ister. Tahtada şu eşleştirmeler yer alır:

I. Glikozdan nişasta oluşumu → Anabolizma

II. Glikojenden glikoz oluşumu → Katabolizma

III. Glikozdan laktik asit oluşumu → Anabolizma

IV. Karbondioksit ve sudan glikoz oluşumu → Anabolizma

V. Glikozdan karbondioksit oluşumu → Katabolizma

Öğrencilerden yukarıdaki eşleştirmelerden yanlış olanını tespit etmeleri istenir. Hangi eşleştirme yanlıştır? Yanlış eşleştirmenin nedenini açıklayarak doğru grubu belirtiniz.

Biyoloji dersinde öğretmen, canlıların üreme çeşitlerini ve özelliklerini açıklamaktadır. Öğrencilere, üreme ile ilgili aşağıdaki ifadeleri tahtada tartışmaları için sunar:

1. Eşeyli üreyen canlılarda yavrunun kalıtsal özellikleri ata canlılardan farklı olur.
2. Bazı canlı gruplarında hem eşeyli hem eşeysiz üreme gözlenebilir.
3. Eşeysiz üreyen canlılarda birey sayısında artış gözlenmez.

Daha sonra öğrencilerden şu yorumlar gelir:

• Ali: "Eşeyli üreme yavruların kalıtsal çeşitliliğini sağlar."
• Ayşe: "Bazı canlılar hem eşeyli hem eşeysiz üreme yapabilir, bu onlara avantaj sağlar."
• Veli: "Eşeysiz üreme birey sayısını artırmaz çünkü bu sadece genetik bilgiyi kopyalar."

Yukarıdaki ifadelerden ve öğrenci yorumlarından hangileri doğrudur? Yanlış bir yorum varsa düzeltiniz ve açıklayınız.

Biyoloji dersinde öğretmen, proteinlerin yapılarının amino asitlere parçalanması konusunu işlemektedir. Öğrencilere aşağıdaki tepkimeyi tahtada gösterir ve bu tepkimeyi analiz etmelerini ister:

Protein + (n - 1) H₂O → n (amino asit)

Ardından şu ifadeleri tahtaya yazar:

1. Tüm canlılarda sadece hücre içinde gerçekleşir.
2. Anaboliktir.
3. ATP kullanılmaz.

Daha sonra öğrencilerden bu ifadeler hakkında yorum yapmalarını ister:

• Ali: "Bu tepkime tüm canlılarda sadece hücre içinde gerçekleşir."
• Ayşe: "Bu tepkime bir yapım tepkimesi olduğu için anaboliktir."
• Veli: "ATP kullanılmadığı için bu bir katabolik tepkimedir."

Yukarıdaki ifadelerden ve öğrenci yorumlarından hangileri doğrudur? Yanlış bir yorum varsa düzeltiniz ve açıklayınız.

Biyoloji dersinde öğretmen, farklı canlı gruplarını tanıtan görselleri tahtaya yansıtır. Görsellerde bakteriler, öglena, mantarlar ve bitkiler bulunmaktadır. Öğretmen, bu canlılardan ökaryot hücre yapısına sahip olanları (M) ve ototrof beslenebilenleri (R) sınıflandırmalarını ister.

Ardından öğretmen, aşağıdaki öğrencilerden yorum alır:

• Ali: "Ökaryot hücre yapısına sahip olanlar mantarlar, bitkiler ve öglenadır."
• Ayşe: "Ototrof beslenebilen canlılar bakteriler, bitkiler ve öglenadır."
• Veli: "Mantarlar ototrof canlılardır çünkü organik maddeleri alarak beslenirler."
• Fatma: "Bakteriler prokaryot oldukları için ökaryot grupta yer alamaz."

Yukarıdaki yorumlara göre;

A. M → I, III ve IV R → II ve IV
B. M → II, III ve IV R → I, II ve IV
C. M → I, II ve III R → I, II ve III
D. M → II ve IV R → I ve IV
E. M → I, II ve IV R → II ve III

M (Ökaryot hücre yapısına sahip olanlar) ve R (Ototrof beslenebilen canlılar) için doğru sınıflandırmayı belirleyiniz. Yanlış bir yorum varsa, bu yorumu ve doğrusunu açıklayınız.