Canlıların Ortak Özellikleri

Öğretmen sınıfta öğrencilerine aşağıdaki bilgiyi vermiştir. "Yağların monomerlerinin O2 (Aerob) solunumda kullanılması sonucu fazla miktarda metabolik su ve enerji açığa çıkar (Yapılarındaki H (hidrojen) oranının yüksek olmasından dolayı)." Bu bilgiye bağlı olarak; çölde yaşayan hayvanlar, göçmen kuşlar ve kış uykusuna yatan memeli canlılar vücutlarında bol miktarda yağ depo ederler bilsini de vermiş ve tahtaya maddeler halinde aşağıdaki bilgileri de yazmıştır.

► Monomerlerinin O₂'li solunumda parçalanması sonucu fazla miktarda enerji vermesi

► Yapısında C, H ve O elementlerinin bulunması

► Makromolekül olmaları

Buna göre; öğretmenin vermiş olduğu bu canlıların vücutlarında yağ olarak depolanan yağların özelliklerini yukarıdaki hangi maddelerin açıkladığını belirtiniz.

Öğretmen sınıfta öğrencilerine aşağıdaki bilgiyi vermiştir.

"Omurgalı hayvanlarda bir çok steroit, kolesterol molekülünden sentezlenir. Kolesterol karaciğerde sentezlenebilir ya da diyetle alınabilir."

Bu bilgiye bağlı olarak; öğretmen tahtaya steroitlerle ilgili bir kavram haritası vermiştir.

I. Yağ asidi içermeyen lipit çeşitidir.

II. Hücre zarının akışkanlığını ayarlar.

III. Kolesterol ve hayvan zarında bulunur.

IV. Düzenleyicidir.

V. Östrojen ve testosteron hormonlarının yapısına katılır.

Buna göre, kavram haritasında belirtilen hangi bilgiler yanlış olarak verilmiştir? Belirtiniz.

Öğretmen sınıfta bir lipit çeşidi olan trigliserit molekülü konusunu anlatmaktadır. Konu ile ilgili aşağıdaki bilgileri tahtaya yazarak öğrencilerine açıklamaktadır.

I. Çeşitliliğini yapısındaki yağ asitleri sağlar.

II. Yapısında C, H, O, N ve P atomları bulunur.

III. En fazla dört çeşit monomer içerebilir.

IV. 1 molekül trigliserit sentezinde 3 molekül su açığa çıkar.

Öğretmenin tahtaya yazmış olduğu ifadelerden hangilerinin doğru olarak verildiğini belirtiniz.

Öğretmen sınıfta lipit çeşitleri konusunu anlatmaktadır. Bu kapsamda;

a → Steroit

b → Fosfolipit

c → Nötral Yağ

çeşitleriyle ilgili aşağıdaki bilgileri tahtaya yazarak öğrencilerine konuyu anlatmaktadır.

I. b ve c molekülleri ester bağı içerir.

II. b molekülü tüm canlılarda hücre zarının yapısındaki temel moleküldür.

III. a molekülü suyu seven bir baş kısmı ile suyu sevmeyen kuyruk kısmından oluşur.

IV. c molekülünün hidrolizi sonucu ortamın asitliği artar.

Öğretmenin tahtaya yazmış olduğu ifadelerden hangilerinin doğru olarak verildiğini belirtiniz.

Öğretmen sınıfta öğrencilerine aşağıdaki bilgiyi vermiştir. "Peptit bağı her zaman bir amino asitin karboksil grubu ile diğer bir amino asitin amino grubu arasında kurulur. Dolayısıyla proteinlerin farklı olmasını amino asitlerin bağlanma şekilleri sağlamaz." Verdiği bilgiyle bağlı olarak; Aşağıda X ve Y proteinlerinin dizilimini şematize etmiştir.

X proteini: A—B—A—D—E—C—C

Y proteini: B—A—C—D—E—A—A  (A, B, C, D, E amino asit çeşitlerini, (—) peptit bağını göstermektedir.)

Buna göre, X ve Y proteinlerinin birbirlerinden farklı olmasını anlatan öğretmen aşağıdaki açıklamaları da tahtaya yazarak konuyu anlatmaya devam etmiştir.

I. Kullanılan amino asit çeşitlerinin farklı olması

II. Kullanılan amino asit sayılarının farklı olması

III. Kullanılan amino asitlerin bağlanma şe-killerinin farklı olması

IV. Kullanılan amino asit dizilimlerinin farklı olması

X ve Y proteinlerinin birbirlerinden farklı olması durumlarını hangi açıklamalar doğru olarak sağlamıştır? Belirtiniz.

Biyoloji öğretmeni Ayşe'den tahtaya peptit bağı içeren molekül çeşitlerinden bazılarını yazmasını istemiştir. Ayşe öğretmeninin sorusu üzerine tahtaya nuralandırarak peptit bağı içeren molekül çeşitlerinden bazılarını yazmıştır.

I. Antikor

II. Enzim

III. Kitin I

V. Hemoglobin

V. Aktin

Buna göre, Buse'nin yazdığı numaralı moleküllerden hangisi öğretmenin istediğine uygun olarak yazılmamıştır? Belirtiniz.

Öğretmen sınıfta aşağıdaki bilgiyi vermiştir. "Proteinlerin denatürasyon sonucu üç boyutlu yapıları bozulur ve fonksiyonunu kaybeder. Denatüre olmuş proteinde primer (birincil) yapı bozulmaz." Bu bilgiye bağlı olarak; alyuvarda bulunan ve solunum gazlarının (O₂ ve CO₂) taşınmasında görev alan hemoglobin molekülü yüksek sıcaklığa maruz bırakılıyor. Yüksek sıcaklıkta tutulan hemoglobin molekülü incelendiğinde elde edilen bazı bulguları tahtaya yazmıştır.

I. Alyuvarların O₂-CO₂ taşımaya devam etmesi

II. Yapısındaki amino asitler arasında peptit bağı bulundurma

III. Üç boyutlu yapısında bozulma

Durumlarından hangilerinin gözleneceğini belirtiniz.

Öğretmen sınıfta proteinler konusunu anlatmaktadır. Protein bakımından yetersiz beslenme sonucunda bir çocukta gözlenebilecek olayları öğrencilerinin açıklamasını istemiştir.

Ahmet → Büyümede Yavaşlama

Melike → Bağışıklığın Azalması

Gözde → Kansızlık

Cevapları verilmiştir. Buna göre protein bakımından yetersin beslenen bir çocukta öğrencilerin söylediklerinden hangileri gözlenebilir?

Öğretmen sınıfta proteinler konusunu anlatmaktadır. Konu ile ilgili öğrencilerinden aldığı bazı açıklamalar aşağıda verilmiştir.

Ayşe → Yapısındaki amino asitler arasında peptit bağı bulunur.

Fatma → Yapı taşı olan amino asitler ribozomda sentezlenir.

Veli → Canlının sahip olduğu DNA mplekülündeki bilgiye göre sentezlenir. 

Aylin → Sentezi sırasında kurulan peptit bağı sayısı kadar su çıkışı gözlenir.

Mahmut → Yapılarında C, H, O ve N atomu bulunur.

Öğrencilerin açıklamalarından hangisinin doğru olmadığını belirtiniz.

Öğretmen sınıfta proteinler konusu ile ilgili aşağıdaki bilgiyi vermiştir. "Proteinlerin sindirimi sonucu amino asit oluşur. Amino asitlerin O₂'li solunumda, yıkımıyla CO₂ ve NH₃ açığa çıkar." Buna göre; protein metabolizmasına ait bazı basamakları numaralandırarak tahtaya yazmıştır.

CO₂ + H₂O + NO₃  — 1 → amino asit — 2 → polipeptit

| 3    <— 4 —    

CO₂ + H₂O + NH₃

Buna göre, numaralandırılmış kısımlarla ilgili,

I. 1 ve 2 numaralı tepkimeler anabolizma, 3 ve 4 numaralı tepkimeler katabolizmadır.

II. 1 numaralı tepkime ototrof beslenen canlılarda görülebilir.

III. 2 numaralı tepkime tüm canlılarda ribozomda gerçekleşir.

IV. 2 numaralı tepkimede peptit bağı kurulurken, 4 numaralı tepkimede peptit bağı yıkılır.

Öğretmenin ifadelerinden hangilerinin doğru olduğunu belirtiniz.