Canlıların Ortak Özellikleri

Öğretmen derste aşağıdaki bilgiyi paylaşmıştır. "Her enzim bir proteindir. Dolayısıyla enzimlerin yapısında peptit bağı bulunur ve yapıtaşı amino asittir." Bu bilgiyle bağlantılı olarak öğrencilerinden basit ve bileşik (holo) enzimlerle ilgili bazı sorularına cevaplar istemiştir. Öğrencilerden;

Ayşe → Yapısında peptit bağı bulunur.

Fatma → Sentezleri hücre içinde gerçekleşir.

Ahmet → Hidroliz edildiklerinde sadece organik molekül oluşumu gözlenir. cevaplarını almıştır.

Bu cevaplara göre hangi öğrencinin ifadesinin doğruluğu kesindir? 

Öğretmen derste enzimlerin genel özellikleri konusunu anlatmaktadır. Konu ile ilgili aşağıdaki ifadeleri tahtaya yazmıştır.

I. Sentezleri hem hücre içinde hem de hücre dışında gerçekleşebilir.

II. Bir enzim çeşidi aynı tepkime için tekrar tekrar kullanılabilir.

III. Bir enzimin ürünü başka bir enzimin substratı olabilir.

IV. Her enzim belli bir substrata etki eder.

V. Enzimlerin iyi çalışması için ortamda belirli oranda su bulunmalıdır.

Öğretmenin tahtaya yazmış olduğu ifadelerden hangileri doğru değildir? Belirtiniz.

Hava kirliliği ile mücadele, çevre koruma çalışmalarının bir diğer önemli unsurudur. Sanayi tesislerine filtre sistemleri kurulmakta, motorlu taşıtların emisyonları kontrol edilmekte ve temiz enerji kaynakları kullanımı teşvik edilmektedir. Hava kirliliği ile mücadelenin çevresel faydaları nelerdir?

. Görselleri verilen canlılardan hangileri aktif yer değiştirme hareketi yapamaz?

.............

Görselleri verilen canlılardan hangileri üretici, hangileri tüketici olabilir?

Üreticiler: ................

Tüketiciler: ................

Görselleri verilen canlılardan hangileri büyüme ve gelişme gerçekleştirebilir?

.....................

Aşağıda çevremizdeki canlılara örnek olarak görseller verilmiştir.

1. Görsellerdeki canlıları beslenme şekillerine göre üretici ve tüketici olarak sınıflandırınız.

2. Görseldeki canlıların hangilerinde büyüme, hücre sayısındaki artış ile gerçekleşir?

3. Görseldeki canlılardan hangileri aktif olarak yer değiştirme hareketi yapabilir?

Canlıların ortak özellikleri ile ilgili aşağıdaki anahtar kelimeleri kullanarak her madde için en az 30 kelimelik birer metin yazınız.

a) Homeostasi, terleme, çevre sıcaklığı, vücut sıcaklığı

b) Balık, solungaç, ATP, boşaltım

c) Bitki, bakteri, çiçek, eşeyli üreme, eşeysiz üreme

ç) Yer değiştirme, yönelim hareketi, çevreye uyum

Görselleri inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Organizasyon düzeylerine göre görseldeki canlılardan en basit ve en karmaşık olanları hangileridir? Bunlardan hangilerini gözle görülebilecek büyüklükte değildir?

2. Hangi görsel prokaryot hücre yapısına sahiptir? Cevabınızı gerekçesiyle açıklayınız.

3. Ökaryot tek hücreli yapıya örnek hangi resimdedir? Başka hangi canlılar, ökaryot tek hücreli canlıya örnek gösterilebilir?

4. 4 numarada verilen yapının görevi canlılarda başka hangi yapılarla gerçekleşebilir?

5. 11 numarada verilen yapının görevi farklı tür canlılarda başka hangi yapı ve organlarla gerçekleşebilir?

6. Canlı türlerinden örnekler vererek açıklayınız. 9 numaralı molekül nedir? Ne işe yarar? Hangi canlılar bu molekülü kullanır?

Aşağıda boşaltımla ilgili bir metin verilmiştir. Metinden yararlanarak soruları cevaplayınız.

Boşaltım olayı canlıların ortak özelliklerinden biridir. Boşaltım yapıları, canlılar arasında farklılık göstermektedir. İnsanda boşaltım maddelerinin çoğunu böbrek uzaklaştırır. Boşaltım ile metabolizma sonucu oluşan zararlı atıklar dışarı atılır. Bu sayede kararlı bir iç çevre sağlanmış olur.

Vücutta oluşan metabolizma atıklarının en önemlileri protein metabolizması sonucu oluşan amonyak, üre ve ürik asittir. Bu atıklardan amonyak diğerlerinden daha zehirlidir. İnsanlar amonyağın çoğunu daha az zehirli olan üreye, az bir kısmını ise ürik aside dönüştürerek böbreklerden idrar ile dışarı atar. Böbreklerin boşaltım faaliyetinin yanında birçok görevi daha vardır. Örneğin eritropoietin hormonu üreterek kırmızı kemik iliğinde alyuvar üretilmesini sağlar. Ayrıca böbrekler, D vitaminin aktifleşmesine yardım eder. D vitamini bağırsaklardan kalsiyum emilimini arttırarak kemik gelişimine katkıda bulunur. Böbrek fonksiyonlarını yitirmiş olan kişiler ise vücudun iç dengesini koruyabilmek için diyalize girmek zorunda kalırlar. Diyaliz makineleri sayesinde kanlarında bulunan zararlı atıklar temizlenir.

1. Yukarıdaki metinde canlıların boşaltım dışında hangi ortak özelliklerinden bahsedilmiştir?

2. Amonyak, üre ve ürik asidin vücuttan atılması sırasında gerçekleşen su kaybını çoktan aza doğru sıralayınız.

3. Böbrek fonksiyonlarını kaybetmiş bir kişi diyalize girerek kanındaki zararlı atıkları uzaklaştırabilir. Buna rağmen bu kişilerde hangi hastalıklar hâlâ devam edebilir? Cevabınızı metinde geçen böbreğin görevleri ile ilişkilendirerek veriniz.