9.Sınıf / Yaşam

Biyoçeşitlilik

Soruyu çözmek için bir seçeneğe tıkla, ardından cevabı kontrol et.

Soru 1 Açık Uçlu

Biyolojik çeşitlilik, doğadaki ekosistemlerin sağlıklı işlemesi ve sürdürülebilirliği için hayati öneme sahiptir. Mercan resifleri gibi ekosistemler, dünya üzerindeki en zengin biyolojik çeşitlilik alanlarından biridir. Bu ekosistemler, çok sayıda deniz türüne barınak sağlarken, aynı zamanda insanlar için de önemli ekonomik ve çevresel faydalar sunar. Mercan resifleri, binlerce balık ve deniz canlısına ev sahipliği yaparak, deniz ürünleri endüstrisi için temel kaynak sağlar. Aynı zamanda bu canlılar, ekosistemin dengesini koruyarak denizlerin temiz ve yaşanabilir olmasına katkıda bulunur. Mercan resiflerinin yok olması, birçok deniz canlısının yok olmasına ve balıkçılık endüstrisinin çökmesine neden olabilir.

Ek olarak, mercan resifleri doğal birer dalgakıran görevi görürler. Kıyı şeridinde yaşayan toplulukları fırtınaların, dev dalgaların ve tsunamilerin yıkıcı etkilerinden korurlar. Bu doğal koruma, milyonlarca insanın yaşamını ve kıyıdaki yerleşim bölgelerinin altyapısını güvende tutar. Mercan resiflerinin korunması, sadece deniz ekosistemlerinin değil, aynı zamanda kıyı bölgelerinde yaşayan insan topluluklarının da güvenliği açısından kritik öneme sahiptir.

Mercan resifleri gibi biyolojik çeşitlilik açısından zengin ekosistemlerin korunması insan yaşamına nasıl katkı sağlar? İki örnek vererek açıklayınız.

Soru 2 Açık Uçlu

Ahmet ve arkadaşları, Türkiye’nin çeşitli bölgelerine yaptıkları doğa gezilerinde farklı bitki ve hayvan türleriyle karşılaşmışlardır. Akdeniz’de sıcak ve kurak iklimde yetişen zeytin ağaçları, Karadeniz’in nemli ormanlarında yaşayan kırmızı orman karıncaları ve Doğu Anadolu’nun dağlık alanlarında bulunan endemik çiçekler dikkatlerini çekmiştir. Türkiye’nin her bölgesinde bu kadar çeşitli türlerle karşılaşmalarının nedenlerini tartışan Ahmet ve arkadaşları, Türkiye’nin sahip olduğu coğrafi konumun, iklim çeşitliliğinin ve tarihsel faktörlerin biyoçeşitliliğe katkı sağladığını fark ederler.

Ahmet ve arkadaşlarının doğa gezilerinde gözlemledikleri biyoçeşitlilik Türkiye’nin hangi özelliklerinden kaynaklanmaktadır? Yazınız.

Soru 3 Açık Uçlu

Türkiye’nin farklı bölgelerine yapılan geziler sırasında, her bölgenin kendine özgü bitki ve hayvan türleri olduğu fark edilmiştir. Akdeniz kıyılarında yetişen makiler, İç Anadolu’da bulunan bozkır bitkileri ve Karadeniz’in sık ormanları, her bölgenin farklı iklimsel ve coğrafi özellikler taşıdığını göstermektedir. Bu çeşitliliğin Türkiye’ye sağladığı biyolojik zenginlik ve ekolojik denge üzerinde derin bir etkisi bulunmaktadır.

Türkiye’nin biyocoğrafik konumu ve iklim çeşitliliği göz önüne alındığında, ülkemizin biyolojik çeşitliliğini artıran etkenler nelerdir? Yazınız.

Soru 4 Açık Uçlu

Bir grup biyoloji öğrencisi, Türkiye'nin biyoçeşitlilik açısından zengin bölgelerini keşfetmek için bir gezi düzenler. Karadeniz kıyılarında yalnızca bu bölgeye özgü endemik bitki türleriyle karşılaşan öğrenciler, endemik türlerin yalnızca belirli alanlarda bulunmasının nedenlerini ve önemini merak eder. Dönüş yolunda ise Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerindeki çeşitli bitki ve hayvan türlerini gözlemler ve Türkiye’nin biyoçeşitlilik açısından zengin olduğunu fark ederler.

Türkiye’de endemik türlerin varlığı, coğrafyanın hangi özellikleri ile ilişkilidir ve bu türlerin korunmasının ekosistem dengesine katkısı nedir? Kısaca açıklayınız.

Soru 5 Açık Uçlu

Ahmet, biyoloji dersinde Türkiye’nin sahip olduğu bitki çeşitliliğini öğrenmiştir. Öğretmeni, Türkiye’nin Avrupa kıtasından çok daha fazla bitki türüne ev sahipliği yaptığını açıklar. Ahmet, bu çeşitliliğin Türkiye’ye sağladığı biyolojik zenginliğin nedenini merak eder ve hangi bitki türlerinin yalnızca Türkiye’de bulunduğunu araştırır.

Türkiye’nin Avrupa’dan daha fazla bitki türüne ev sahipliği yapmasının nedenleri nelerdir? Örnek vererek açıklayınız.

Soru 6 Açık Uçlu

Bir doğa koruma etkinliğine katılan Elif, çevresindeki biyolojik çeşitliliği korumanın önemini daha yakından anlamıştır. Etkinlikte yapılan sunumda, Türkiye’nin yaklaşık 3.500 endemik bitki türüne ev sahipliği yaptığı ve her vatandaşın bu türlerin korunması için sorumluluk taşıdığı vurgulanmıştır. Elif, bu türlerin korunmasının neden bu kadar önemli olduğunu düşünmektedir.

Türkiye’deki endemik türlerin korunması neden önemlidir ve vatandaşların bu konuda sorumluluğu nedir? Kısaca açıklayınız.

Soru 7 Açık Uçlu

Öğrenciler bir orman komünitesini incelemek için geziye çıkar ve aynı bölgedeki çam ağaçları, böcekler, otçul ve yırtıcı hayvanları gözlemlerler. Öğretmenleri, farklı türlerin bir arada bulunarak komünite oluşturduğunu, bu toplulukların ekosistem dengesinin sağlanmasına nasıl katkı sunduğunu anlatır.

Bir komünitenin ekosistem dengesini nasıl sağladığını ve bu dengede türler arası etkileşimlerin önemini açıklayınız.

Soru 8 Açık Uçlu

Biyoloji öğretmeni öğrencilerine Türkiye’nin biyoçeşitliliğinin önemini anlatırken, ülkenin farklı coğrafi bölgelerinin endemik türlere ev sahipliği yapma nedenlerini ve bu türlerin korunmasının önemini vurgular. Öğretmen ayrıca, Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı projesi hakkında bilgi verir. Bu projenin Türkiye’deki bitki ve hayvan türlerini izlemeyi, grafikler ve haritalar yardımıyla biyoçeşitlilikteki değişimleri takip etmeyi mümkün kıldığını söyler. Öğrenciler, bu veri tabanı sayesinde Türkiye’deki biyoçeşitliliğin daha iyi anlaşılabileceğini ve korunabileceğini fark eder.

Türkiye’nin biyoçeşitliliğini korumak amacıyla başlatılan Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı projesinin Türkiye’nin biyoçeşitliliğine katkıları nelerdir? Kısaca açıklayınız.

Soru 9 Açık Uçlu

Türkiye’nin millî parklarında gezintiye çıkan bir grup doğa gözlemcisi, çeşitli endemik bitki ve hayvan türleriyle karşılaşır. Prof. Dr. Asuman Baytop’un tanımladığı Anadolu teke dikeni, Prof. Dr. Muhtar Başoğlu’nun keşfettiği Antalya semenderi gibi türleri inceleyen gözlemciler, Türkiye’nin biyoçeşitliliği zengin bir ülke olduğunu ve bu türlerin korunması gerektiğini düşünür. Bir gözlemci, Türkiye’nin bitki coğrafyası açısından üç biyocoğrafik bölgenin kesişiminde yer almasının bu zenginliğe katkı sağladığını belirtir.

Türkiye’nin biyoçeşitlilik açısından zengin olmasının nedenlerinden biri olan üç biyocoğrafik bölge nedir? Bu bölgelerin Türkiye’deki endemik türlere etkisini açıklayınız.

Soru 10 Açık Uçlu

Bir öğrenci Türkiye'nin farklı bölgelerinde bulunan bitki örneklerini inceleyerek aşağıdaki tabloyu oluşturmuştur.

Yaptığı araştırmada biyoçeşitlilik açısından oldukça zengin bir ülke olduğumuzu keşfetmiştir. Araştırma sonucunda biyoçeşitliliği oluşturan aşağıdaki unsurları tespit etmiştir.

* Tür çeşitliliği

* Ekosistem çeşitliliği

Tablodaki verileri göz önünde bulundurarak biyoçeşitlilik unsurlarından tür ve ekosistem çeşitliliğini birer örnek vererek açıklayınız.