Üreme Sisteminin Yapı, Görev ve İşleyişi

🔍 C Seçeneği İncelemesi:

"Spermatitler vas deferans kanalında hareket yeteneği kazanıp olgunlaşırlar."

Bu ifade yanlıştır, çünkü:

- Spermatitler, testislerdeki seminifer tüplerde oluşan, henüz kuyruğu gelişmemiş, hareketsiz sperm öncüleridir.

- Spermatitlerin olgunlaşıp hareket kazanması işlemi, epididimis (kanalçık) denilen yapıda gerçekleşir.

- Vas deferens, epididimisten çıkan ve spermleri ejakülasyon sırasında ileten bir kanaldır. Olgunlaşma yeri değildir.

✔️ Yani olgunlaşma ve hareket kazanma işlemi vas deferens'te değil, epididimis'te olur.

🔢 Şekildeki Süreçler:

Başlangıç Hücresi (2n): Spermatogonyum

I numaralı olay: Mayoz I → Primer spermatosit → İki sekonder spermatosite (n)

II numaralı olay: Mayoz II → Sekonder spermatosit → Dört spermatit (n)

III numaralı olay: Spermiogenez → Spermatit → Olgun sperm

🧠 İfadeleri Değerlendirelim:

I. I numaralı olay sonucu oluşan iki hücre kalıtsal olarak aynı özellikleri taşır. ❌ Yanlış I numaralı olay Mayoz I’dir. Mayoz I'de homolog kromozomlar ayrılır, ayrıca krossing-over (genetik çeşitlilik) olabilir. Bu yüzden oluşan iki hücre n kromozomlu ve farklı genetik yapıda olur. ✔️ Kalıtsal olarak aynı değillerdir.

II. II numaralı olay sonucu oluşan hücrelere spermatit denir. ✅ Doğru II numaralı olay Mayoz II’dir. Her sekonder spermatositten iki spermatit oluşur (n kromozomlu). ✔️ Bu ifade doğrudur.

III. III numaralı olay epididimiste gerçekleşir. ✅ Doğru III numaralı olay spermiogenezdir (spermatitten olgun sperm oluşumu). Bu olay epididimis kanalında gerçekleşir → sperm hareket yeteneği ve kuyruk kazanır. ✔️ Bu ifade de doğrudur.

🔍 İfadelerin Analizi:

I. LH, testislerdeki Leydig hücrelerinden testosteron salgılanmasını sağlar. ✅ Doğru LH (Lüteinleştirici hormon) → Hipofiz ön lobundan salgılanır. Leydig hücrelerini uyarır → Testosteron salgılanmasını sağlar. ✔️ Bu bilgi doğru ve temel bir biyolojik bilgidir.

II. Testislerdeki Sertoli hücrelerinden salgılanan inhibin hormonu, sperm oluşumunu baskılayıcı özellik gösterir. ✅ Doğru Sertoli hücreleri, FSH etkisiyle sperm üretimini destekler ama aynı zamanda İnhibin hormonu salgılayarak → hipofizden FSH salgısını baskılar Bu da sperm üretimini negatif geri bildirimle dengeler. ✔️ Bu ifade de doğrudur.

III. Kanda testosteron artışı, hipofizden FSH salınımını artırır. ❌ Yanlış Testosteron artışı, hipotalamus ve hipofiz üzerine negatif geri bildirim yapar. Bu geri bildirim hem LH hem de FSH salgısını azaltır. Dolayısıyla testosteron arttığında FSH artmaz, aksine azalır. ❌ Bu ifade yanlıştır.

Bu soru, erkek üreme sisteminin yapı–görev eşleştirmesini ölçüyor ve oldukça temel bir bilgiyi test ediyor.

📌 X: Testosteron Üreten Hücreler Leydig hücreleri, testislerde bulunur ve LH hormonunun etkisiyle testosteron üretir. Testosteron, spermatogenezi başlatmak ve erkeklik özelliklerini sürdürmek için gereklidir. ✔️ Doğru eşleşme: X = Leydig Hücreleri

📌 Y: Spermatogenezin Başladığı Kanallar Seminifer tüpçükler, testislerde yer alır. İçlerinde spermatogonyumlar (sperm ana hücreleri) bulunur. Spermatogenez burada başlar ve sperm oluşumu tamamlanıncaya kadar devam eder. ✔️ Doğru eşleşme: Y = Seminifer Tüpçükler

❌ Diğer Şıklar Neden Yanlış?

A: Epididimis testosteron üretmez, sperm burada olgunlaşır.

B: Skrotum sadece testisleri saran torbadır, hormon üretmez.

D: Vas deferans sperm iletiminde görevli, üretimle ilgisi yok.

E: Vas deferans hormon üretmez, sadece iletim kanalıdır.

Görselde spermatogenez olayı net bir şekilde şematize edilmiş ve aşamalar numaralandırılmış:

I → Mayoz I

II → Mayoz II

III → Spermiogenez (spermatitten sperm oluşumu)

Şimdi verilen ifadeleri tek tek inceleyelim:

✅ I. I numaralı olay sonucu oluşan hücreler sekonder spermatositlerdir ve bu iki hücre kalıtsal olarak farklı özellikler taşır. Doğru I numaralı olay: Mayoz I Primer spermatosit (2n) → İki sekonder spermatosit (n) Mayoz I sırasında krossing-over (parça değişimi) olabilir. Bu nedenle oluşan iki hücre genetik olarak farklıdır. ✔️ Bu ifade doğru ✅

❌ II. II numaralı olay sonucu oluşan hücreler spermatitlerdir ve bu dört hücre her zaman aynı yapıya sahiptir. Yanlış II numaralı olay: Mayoz II Sekonder spermatosit (n) → İki spermatit (n) Toplamda 4 spermatit oluşur. Ancak bu hücreler genetik olarak farklı olabilir çünkü mayoz I sırasında krossing-over olmuş olabilir. Ayrıca "her zaman aynı yapıya sahiptir" ifadesi de yanıltıcıdır çünkü sitoplazma miktarları bile farklı olabilir. ❌ Bu ifade yanlıştır.

❌ III. III numaralı olay sonucu oluşan hücreler spermlerdir ve bu dört hücre her zaman aynı genotipe sahiptir. Yanlış III numaralı olay: Spermiogenez Spermatitler → Olgun sperm Ancak genotipleri farklıdır, çünkü bu farklılık zaten mayoz I sırasında belirlenmiştir. Dolayısıyla bu dört sperm aynı genotipe sahip olamaz. ❌ Bu ifade de yanlıştır.

Görselde erkek üreme sisteminin hormonal kontrol mekanizması net bir şekilde şematize edilmiş. Şimdi ifadeleri tek tek değerlendirelim:

🔍 Grafik Üzerinden Kısa Özet:

Hipotalamus → GnRH (Gonadotropin Salgılatıcı Hormon) salgılar

GnRH → Ön hipofizi uyarır

Ön hipofiz

FSH → Sertoli hücrelerini uyarır → Spermatogenez + İnhibin

LH → Leydig hücrelerini uyarır → Testosteron üretimi

I. Testosteron, ön hipofiz ve hipotalamus üzerine negatif geri bildirime neden olur. ✅ Doğru Testosteron seviyesi arttığında: → Hipotalamus ve ön hipofiz baskılanır → Böylece GnRH, LH ve FSH salgısı azalır ✔️ Bu ifade doğrudur.

II. FSH, Sertoli hücrelerini uyararak kana inhibin salınmasını sağlar. ✅ Doğru FSH → Sertoli hücrelerini uyarır Sertoli hücreleri → İnhibin salgılar İnhibin → FSH salınımını negatif geri bildirimle azaltır ✔️ Bu ifade de doğrudur.

III. İnhibin hormonunun miktarının kanda artışı pozitif geri bildirime neden olur. ❌ Yanlış İnhibin, hipofizi baskılayarak FSH salgısını azaltır Yani negatif geri bildirim yapar ❌ Bu ifade yanlıştır.

Sperm hücresinin erkek üreme sisteminde oluşumundan dışarı atılmasına kadar izlediği yolu doğru sırayla bilmek çok önemli.

📌 Yapıların Görevleri ve Sıralaması:

III. Seminifer tüpçük Sperm üretimi burada başlar (spermatogenez). Testislerin içindedir.

IV. Epididimis (kanalçık) Spermler burada olgunlaşır ve hareket yeteneği kazanır.

I. Vas deferans Epididimisten çıkan olgun spermleri üretraya taşır. Bu kaslı kanal depolama ve taşıma işlevi görür.

II. Üretra Sperm, üretradan geçerek dışarı atılır. Aynı zamanda idrarın da geçtiği kanaldır.

Bu soru, ürogenital sistem organlarının görevleriyle eşleştirilmesi üzerine çok iyi düşünülmüş bir kavram sorusu.

🔍 Organ-Görev Eşleşmeleri:

a. Epididimis → II. Sperme hareket yeteneğinin kazandırıldığı yerdir. ✅ Doğru Spermler burada olgunlaşır ve hareket yeteneği kazanır. Spermiogenezin son aşaması burada tamamlanır.

b. Seminifer tüpçük → III. Spermatogenez gerçekleşir. ✅ Doğru Testislerin içinde yer alır. Sperm üretimi (spermatogenez) burada başlar. Spermatogonyumlar bu tüplerin içinde bölünerek sperm oluşturur.

c. Prostat bezi → IV. Spermle idrarın karışması önlenir. ✅ Doğru Prostat bezi, ejakülasyon sırasında üretra ağzını kapatarak idrar geçişini engeller. Ayrıca meni sıvısının bir kısmını da üretir.

d. Vas deferans → I. Spermler üretraya taşınır. ✅ Doğru Epididimisten çıkan spermleri üretraya iletir. Kaslı yapısıyla taşıma görevini üstlenir.

🔢 Numaralandırılan Bölgelerin Adları:

I → Yumurta (ovum) hücresinin üretildiği yumurtalık (ovaryum) Yumurta üretimi

II → Fallop tüpü (yumurta kanalı) Döllenmenin gerçekleştiği yerdir ✅

III → Rahim (uterus) Embriyonun tutunup geliştiği yer

IV → Rahim ağzı (serviks) Rahim ile vajina arasındaki geçit

V → Vajina Cinsel birleşmenin ve doğumun gerçekleştiği kanal

🧬 Döllenme Nerede Gerçekleşir?

- Yumurtlama sonrası yumurta hücresi, yumurtalıktan çıkar ve fallop tüpüne (II numara) geçer.

- Cinsel ilişkiden sonra gelen sperm hücresi de aynı tüpe ulaşır.

- Döllenme (fertilizasyon) genellikle fallop tüpünün ampulla bölgesinde gerçekleşir.

- Döllenen yumurta daha sonra rahme doğru ilerler.

✅ Doğru cevap: B) II (Fallop Tüpü) Bu nedenle, döllenmenin gerçekleştiği bölge II numara ile gösterilen fallop tüpüdür.

Harika bir oogenez sorusu! Bu süreç, dişi bireylerde yumurta hücresinin oluşum aşamalarını içerir ve hem zamansal hem de yapısal farklılıklar içerir.

🔍 İfadelerin Açıklaması:

I. Birincil oositlerin oluşumu dişi embriyo anne karnındayken gerçekleşir. ✅ Doğru Dişi bireyin anne karnında gelişimi sırasında, oogonyumlar mitozla çoğalır ve ardından mayoz I’e başlar ama profaz I’te dururlar. Bu aşamadaki hücreler birincil oosit olarak tanımlanır. Yani doğan her kız bebeğin yumurtalıklarında önceden oluşmuş birincil oositler zaten bulunur.

II. Ovulasyon döneminde serbest kalan yumurta hücresi ikincil oosittir. ✅ Doğru Ergenlikten itibaren her ay bir birincil oosit, mayoz I’i tamamlayarak ikincil oosit haline gelir. Ovulasyon (yumurtlama) sırasında bu ikincil oosit yumurtalıktan çıkar ve fallop tüpüne geçer. Yani serbest kalan hücre, ikincil oosittir.

III. Mayoz II döllenme ile fallopi tüpünde tamamlanır. ✅ Doğru İkincil oosit mayoz II’ye başlar ama metafaz II’de durur. Eğer spermle döllenirse → mayoz II tamamlanır → olgun yumurta (ootid) ve 2. kutup hücresi oluşur. Bu işlem, genellikle fallop tüpünün ampulla bölgesinde gerçekleşir.