Soruyu çözmek için bir seçeneğe tıkla, ardından cevabı kontrol et.
Joseph Priestley, 1771'de bitki ve hayvan yaşamı arasındaki yakın ilişkinin keşfini sağlayan bir dizi deney gerçekleştirmiştir. Deneylerinde hava almayacak şekilde kapatılmış cam bir kavanoza yanmakta olan bir mum ve canlı bir fareyi birlikte koymuş; bir süre sonra ise mumun söndüğünü, farenin öldüğünü gözlemlemiştir. Priestley, mum ve fare ile birlikte hava almayacak şekilde kapatılmış cam bir kavanozun içine canlı bir bitki koyduğunda ise farenin hayatta kaldığını ve mumun yanmaya devam ettiğini gözlemlemiştir.
Priestley'in bu deneyinde mumun yanmaya devam etmesi ve farenin yaşamasında kap içindeki bitki nasıl etkili olmuştur? Açıklayınız.
Jan Baptist van Helmont, bitkilerin büyümesini etkileyen faktörleri anlamak için ilginç bir deney gerçekleştirmiştir. Deneyine başlamadan önce, bir söğüt fidesini ve ekeceği kuru toprağı ayrı ayrı tartmıştır. Ardından, tarttığı toprağı bir saksıya yerleştirip yine tarttığı söğüt fidesini bu toprağa dikmiştir.
Saksının üst yüzeyini, su ve havadaki moleküllerin köklere ulaşmasını engellemeyecek şekilde kapatmış ve fideyi büyümesi için uygun koşullarda beş yıl boyunca bırakmıştır.
Beş yılın sonunda, büyüyen genç söğüt ağacını saksıdan çıkararak yeniden tartmış ve bitkinin kütlesinde büyük bir artış olduğunu gözlemlemiştir. Aynı şekilde, saksıdaki toprağı kurutup tarttığında, toprağın başlangıçtaki kütlesiyle neredeyse aynı olduğunu fark etmiştir.
Helmont bu deneyiyle bitkilerdeki kütlesel artışın hangi moleküllerden kaynaklandığı sonuca varmıştır? Açıklayınız.
Engelmann deneyinde bakterilerin prizmadan ipliksi algin üzerine yansıyan ışığın bazı bölgelerine kümelenmesi fotosentez hızı açısından neyi gösterir?
Grafikte ışığın farklı dalga boylarının fotosentez hızına etkisi verilmiştir. Bu grafiğe göre hangi ışık renklerinin sera ortamında tercih edilmesi gerekir?
Yeryüzündeki enerjinin temel kaynağı güneştir. Siyanobakteriler, mor kükürt bakterileri, algler ve tam parazit olmayan bitkier güneş enerjisini besinlerin yapısındaki organik bileşiklerin yapısına kimyasal bağ enerjisi olarak aktarabilirler. Bunun için güneş enerjisinin bu canlılar tarafından soğurulabilmesi gerekir. Fotosentez yapan canlılarda güneş ışığını soğurabilen moleküllere pigment adı verilir. Klorofil ve karotenoidler (ksantofil, karoten, likopen) güneş ışığını soğurabilen pigmentlerdir. Bu pigmentlerden klorofil molekülleri görünür ışığının bazı renklerini (özellikle mor-kırmızı) soğururken yeşil rengi yansıtır ya da geçirir. Karotenoidler ise zararlı ışınları soğurarak klorofillerin zarar görmesini önler.
a. Fotosentezde kullanılan pigmentler hangileridir? Maddeler halinde yazınız.
b. Karotenodlerin fotosentezdeki temel işlevi nedir? Açıklayınız.
c. Klorofil molekülü bitkiye neden yeşil renk verir? Açıklayınız.
Aşağıdaki görselde elektromanyetik spektrum verilmiştir.
a. Fotosentezin en az gerçekleştiği ışık rengi hangisidir? Açıklayınız.
b. Fotosentezin en fazla gerçekleştiği ışık hangisidir? Açıklayınız.
Görünür ışık, ışık spektrumundaki hangi değerler arasındadır. Açıklayınız.
Fotosentezde;
a. Kullanılan molekülleri nelerdir? Yazarak açıklayınız.
b. Oluşan moleküller nelerdir? Yazarak açıklayınız.
c. Miktarı değişmeyen moleküller hangileridir? Yazarak açıklayınız.
Aşağıdaki soruları parçada verilen bilgilere göre cevaplayınız.
Fotosentez ışık reaksiyonları ve ışıktan bağımsız reaksiyonlar olmak üzere iki kısımda gerçekleşir. Fotosentezin ilk aşaması olan ışık reaksiyonları ışığın soğurulduğu, suyun ışık yardımıyla iyonlarına ayrıştırıldığı, ETS elemanlarının kullanılmasıyla ATP moleküllerinin üretildiği ve NADPH moleküllerinin sentezlendiği olayları içermektedir. Bu olaylar bakterilerde sitoplazmada gerçekleşirken ökaryot yapılı bir hücrenin kloroplastlarındaki granum adlı yapıların tilakoid zarlarında gerçekleşir. İşık reaksiyonlarında suyun fotolizi ile meydana gelen elektronlar fotosistemdeki klorofillere, oksijen atmosfere ya da hücre içine, hidrojen iyonları ise NADP molekülüne aktarılır. Oluşan NADPH molekülleri ile ETS aracılığıyla üretilen ATP molekülleri ışıktan bağımsız reaksiyonlarda organik besin sentezinde kullanılır.
a. Fotosentez reaksiyonları kaça ayrılır? Maddeler halinde yazınız.
b. Fotosentezin ışık reaksiyonları;
Prokaryotlarda: ......
Ökaryotlarda: ...... gerçekleşir.
c. Bir bitki hücresindeki fotosentezin ışık reaksiyonlarında suyun fotolizinin gerçekleşememesi ne gibi sorunlara yol açar? Açıklayınız.
d. Işığa bağlı reaksiyonlarda ETS'nin gerçekleşme mekanizmasını açıklayınız.
e. Fotosentezin ışık reaksiyonlarının gerçekleşme nedeni nedir? Yorumlayınız.
f. Işık reaksiyonlarında gerçekleşen ilk ve son tepkimeler hangileridir? Yazınız.
g. Işık reaksiyonlarında suyun fotolizi sonucu oluşan moleküllerin hangi molekül ya da ortamlara ne şekilde kaynak oluşturduğunu belirtiniz.
h. Işık reaksiyonlarında görev yapan ve fotosistemler içerisinde yer alan klorofillerden ışık nedeniyle elektronlar kopmaktadır. Klorofillerin tekrar elektron kazanmasına hangi olaylar neden olur? Açıklayınız.