11.Sınıf / İnsan Fizyolojisi

Sinir Sisteminin Yapı, Görev ve İşleyişi

Soruyu çözmek için bir seçeneğe tıkla, ardından cevabı kontrol et.

Soru 171 Açık Uçlu

Yusuf, koşarken ayağını burktuğunda, burkulan ayağında ilk anda bir şey hissetmese de birkaç dakika sonra şiddetli bir ağrı duyduğunu fark eder. Bu geç gelen ağrının sebebini ve ağrının neden arttığını merak eder.

Yusuf’un ayağını burkmasının ardından ağrıyı sonradan hissetmesi, sinir hücrelerinin hangi iletim özelliklerinden kaynaklanmaktadır? Ağrının şiddetlenmesi neyi ifade eder? Açıklayınız.

Soru 172 Açık Uçlu

Ali, soğuk bir havada bisiklet sürerken eldivensiz elleri üşümeye başlar. Sürmeye devam ettikçe el parmaklarında uyuşma hissetmeye başlar. Ancak bisikletten indiğinde eliyle bir kapıyı açmak isterken bu hareketi yapmakta zorlanır. Parmaklarının neden böyle tepki verdiğini ve sinir iletimindeki değişimlerin nasıl bu duruma yol açtığını anlamak istiyor.

Ali’nin soğuk hava etkisi altında sinir hücrelerinde meydana gelen iletim özellikleri nasıl etkilenmiştir? Miyelinli nöronlarda atlamalı iletimin bu durumda nasıl bir rol oynadığını açıklayınız.

Soru 173 Açık Uçlu

Selin, sınav stresinden dolayı ellerinin terlediğini fark eder. Ancak stres sırasında kalp atışlarının hızlandığını, nefes alış verişinin artığını da hisseder. Bu gibi yoğun anlarda nöronlarda enerji gereksiniminin arttığını ve hücre içinde nelerin değiştiğini merak eder.

Selin'in stres altındayken sinir hücrelerinde hangi elektrokimyasal olaylar artar? Bu olayların atlamalı iletimde miyelinli nöronlarda nasıl bir rol oynadığını belirtiniz.

Soru 174 Açık Uçlu

Murat, bir spor yarışması sırasında uzun süre koştuktan sonra hızlıca nefes alıp verir ve vücudunda bir sıcaklık hisseder. Antrenörü, koşu sırasında sinir hücrelerinde enerji üretiminin arttığını ve bu enerjiyle miyelinli nöronlarda impuls iletimini nasıl hızlandırdığını açıklar.

Murat’ın koşu sırasında artan impuls iletimi, miyelinli nöronlarda nasıl gerçekleşir ve bu sırada ortaya çıkan kimyasal ve elektriksel olayları açıklayınız.

Soru 175 Açık Uçlu

Zeynep, spor yaparken sakatlanarak ayağını burkar ve aniden ağrı hisseder. Fakat birkaç dakika içinde, antrenörü ona ağrı kesici bir krem uygulayıp bölgeyi sardığında ağrı hafiflemeye başlar. Zeynep, ağrı kesicinin sinir hücrelerindeki etkisini ve ağrının nasıl azaldığını merak eder.

Zeynep’in sakatlanmasının ardından sinir hücrelerindeki sinapslarda nasıl bir iletim gerçekleşmiştir? Ağrı kesici uygulaması sinapslardaki kimyasal iletimi nasıl etkilemiş olabilir? Açıklayınız.

Soru 176 Açık Uçlu

Ali, sınavdan önce kahve içer ve kendini oldukça enerjik ve uyanık hisseder. Sınav sırasında konsantrasyonunun arttığını fark eder ve daha hızlı düşündüğünü hisseder. Ancak bu etkilerin sinir sisteminde nasıl meydana geldiğini anlayamaz ve sinapslardaki rolünü merak eder.

Ali'nin kahve içtikten sonra sinir sisteminde hangi değişiklikler meydana gelmiştir? Kahvenin sinapslarda kimyasal iletimi nasıl etkilediğini açıklayınız.

Soru 177 Açık Uçlu

Mert, dişçiye gidip diş tedavisi yaptırırken lokal anestezi alır ve diş etinin uyuştuğunu hisseder. Diş hekimi işlem sırasında dişinde çalışsa bile, Mert hiçbir ağrı hissetmez. Anestezinin sinir iletimi üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunu anlamaya çalışır.

Mert’in dişinde yapılan anestezi, sinapslarda kimyasal iletimi nasıl etkilemiştir? Durdurucu sinapsların bu durumda nasıl bir rol oynadığını açıklayınız.

Soru 178 Açık Uçlu

Aşağıda insan vücuduna ait bir nöronun mikroskobik görünümü verilmiştir.

Bu nöronun sinirsel impulsları daha hızlı taşıyabilmesi için hangi özelliklere sahip olması gerektiğini nedenleriyle birlikte yazınız.

(MEB 1.Dönem 1.Yazılı Senaryoları Soru Örneği)

Soru 179 Açık Uçlu

Aşağıda merkezî sinir sisteminin bir parçası olan beyinde bulunan bazı kısımlar numaralanmış şekilde gösterilmiş ve insanda görülen farklı refleks örnekleri verilmiştir.

• Taha ansızın fark ettiği kedinin kuyruğuna basmamak için ayaklarını ileri doğru atmıştır.

• Elektrik kesildiği anda uyuyan kedisini bulmaya çalışırken Duygu’nun göz bebekleri büyümüştür.

• Nilüfer kucağına aldığı kedisini severken boğazına kaçan kedi kılı yüzünden öksürmeye başlamıştır.

Yukarıdaki her bir bireyin reflekslerinin, beynin numaralanmış kısımlarından hangileri tarafından kontrol edildiğini belirleyiniz.

Bu kısımların adlarını ve refleks merkezi olarak hangi refleksleri kontrol ettiklerini yazınız.

(MEB 1.Dönem 1.Yazılı Senaryoları Soru Örneği)

Soru 180 Açık Uçlu

Aşağıda merkezî sinir sisteminin bir parçası olan beyinde bulunan bazı kısımlar numaralanmış şekilde gösterilmiş ve insanda görülen farklı refleks örnekleri verilmiştir.

• Taha ansızın fark ettiği kedinin kuyruğuna basmamak için ayaklarını ileri doğru atmıştır.

• Elektrik kesildiği anda uyuyan kedisini bulmaya çalışırken Duygu’nun göz bebekleri büyümüştür.

• Nilüfer kucağına aldığı kedisini severken boğazına kaçan kedi kılı yüzünden öksürmeye başlamıştır.

Yukarıdaki her bir bireyin reflekslerinin, beynin numaralanmış kısımlarından hangileri tarafından kontrol edildiğini belirleyiniz. Bu kısımların adlarını ve refleks merkezi olarak hangi refleksleri kontrol ettiklerini yazınız.

(MEB 1.Dönem 1.Yazılı Senaryoları Soru Örneği)