Duyu Organlarının Yapısı ve İşleyişi

Göze gelen ışık miktarına göre göz bebeği açıklığında değişme meydana gelir. Az ışık geldiği zaman göz bebeği büyürken, çok ışık geldiğin zaman küçülür. Göz bebeğindeki bu değişim orta beyinde bulunan sinir merkezinden yönetilir. Bakılan cismin uzaklığına göre göz merceğinin kalınlığı değişir ve buna göz uyumu denir.

Vücudun dengesinin sağlanmasında iç kulakta bulunan tulumcuk, kesecik ve yarım daire kanalları etkilidir. Kesecik ve tulumcuk yer çekimine karşı vücudun duruşunu, yarım daire kanalları ise dönme hareketini algılar. Şekilde verilen yapı tulumcuktur. Tulumcuk iç kulakta yer alır. İçindeki jelatinimsi maddede otolit taşları bulunur. Vücudun konumu değiştiğinde bu taşlar hareket eder ve duyu hücrelerine basınç yapar.

Burun içindeki kıllar ve mukus, solunan havadaki toz ve kirleri tutar. Hava burun içindeki kılcal damarların ısısı sayesinde ısıtılır ve mukus sayesinde bir miktar nemlendirilir. Burun boşluğunun üst tarafında koku alma alanı olan sarı bölge bulunur. Sarı bölgede koku almayı sağlayan koku almaçları bulunur. Koku alma almaçlarının aksonları koku alma soğancığı ile bağlantılıdır.

Bir canlıyı oluşturan bütün hücreler, bir hücreden (zigot) mitoz sonucu oluşmuştur. Bu nedenle her hücrenin kromozom sayısı aynıdır. Sadece kromozomlar üzerinde bulunan genlerin aktiflik durumları farklılık gösterebilir. Hücrenin metabolizmasına göre ürettiği maddelerin miktarı, aynı dokuya ait diğer hücrelerle farklılık gösterebilir. Örneğin; ATP üretimi, enzim üretimi, mRNA sentezi her hücrede farklı hızda veya miktarlarda olabilir. Ancak; aynı görevi yapan hücrelerde, enzim ve protein çeşidi ortaktır.

I - Ağ Tabaka II - Kornea III - İris IV - Mercek V - Kör Noktadır.

Damar tabaka sert tabaka ve ağ tabakanın arasında yer alır. Koyu kahverengi görünür. Bu tabaka gözü besleyen kan damarları bakımından zengindir.

Damar tabaka gözün ön kısmında farklılaşarak irisi (III) oluşturur. İrisin arkasında göz merceği (IV) bulunur.

Kornea sert tabakadan, kör nokta ise ağ tabakadan oluşur.

• X tabakası üst deri, Y tabakası ise alt deridir.
• Üst derinin alt kısmında Malpighi Tabakası bulunur.
• Burada melanosit hücreleri tarafından melanin pigmenti sentezlenir.
• Alt deride kan damarları, sinirler, kıl kökleri, elastik ve kollajen lifler, düz kaslar, yağ ve ter bezleri bulunur.

Dilde bulunan sıcaklığa duyarlı reseptörler uyartıyı algılar ve duyu nöronuna verir. Duyu nöronu ile alınan uyartı talamustan geçerek uç beyindeki duyu merkezine getirilir. Burada koku algılanır. Dildeki bir reseptör ile alınan uyartı omuriliğe uğramaz.

Salyangoz iç kulakta bulunur ve ses titreşimlerinin sıvı içinde işitme reseptörüne (korti organı) kadar taşınmasını sağlar. Kulak zarı dış kulaktan gelen ses dalgalarını titreşimler haline getirir ve orta kulak kemiklerine aktarır. Bu kemikler ise ses dalgalarını iç kulağın başlangıcında bulunan oval pencere zarına iletir. Yarım daire kanalları dönme hareketinde dengenin sağlanmasında görevlidir.

Vestibular kanal, salyangoz, korti organı ve tulumcuk iç kulakta bulunan yapılardır. Östaki borusu ise orta kulakta bulunur ve kulak iç basıncının dengelenmesinde görev yapar.

Cisimlerin uzaklıkları ne olursa olsun görüntünün retinada bulunan sarı benek üzerine düşürülmesine göz uyumu denir. Göz merceği göze gelen ışınları kırarak ağ tabaka üzerinde bir noktada toplar. Göz merceğinin kalınlığı kirpikli cisim tarafından ayarlanır. Kirpikli cisim iris etrafında kalınlaşan damar tabaka ve düz kaslardan oluşur. Uzaktaki cisme bakılırken kirpikli cisim kasları kasılıp gevşeyerek merceğin kalınlığını ayarlar. Bu şekilde göz objeler üzerine odaklanabilir.