Kas Sistemi

Cep Herkülü olarak anılan Naim Süleymanoğlu iki tarafında ağırlıklar olan bir demir çubuğun koparma ve silkme hareketleri ile havaya kaldırılıp başının üstünde dirseklerini kırmadan tutularak yapılan bir spor dalı olan halterde dünya çapında çok önemli başarılar elde etmiştir. Koparma hareketi aşağıdaki görselde verilmiştir.

Buna göre koparma sürecinde kol kasında meydana gelen değişiklikleri yazınız.

(MEB 11.Sınıf 1.Dönem 2.Ortak Yazılı Örnek Sorusu)

Aşağıda, uyaranın şiddetine ve sıklığına bağlı olarak bir kas hücresinde meydana gelen değişiklikler gösterilmiştir.

Buna göre numaralı durumlarda gerçekleşen olayları açıklayınız.

(MEB 11.Sınıf 1.Dönem 2.Ortak Yazılı Örnek Sorusu)

Biyoloji dersinde öğretmen, kas çeşitlerini ve özelliklerini anlatır. Çizgili kaslar, düz kaslar ve kalp kasının nasıl çalıştığını, özelliklerini açıklarken öğrencilerden de katkıda bulunmalarını ister. Dersin sonunda öğrencilere şekil üzerinde kasların özellikleriyle ilgili bir değerlendirme yapmalarını ister ve aşağıdaki eşleştirmeleri yapar.

Eşleştirmeler:

1. X kası: Sarkoplazmada, miyoglobin adı verilen demir içeren pigmenti bulunur.

2. Y kası: Çekirdekleri liflerin kenarında bulunur.

3. Z kası: Somatik sinirlerin etkisiyle çalışması hızlanır veya yavaşlar.

4. X kası: Yavaş kasılır ancak kasılı kalma süreleri uzundur.

5. X kası: Çalışmasını otonom sinirler düzenler.

Farklı organların yapısında bulunan şekilde gösterilen X, Y ve Z kas çeşitleri için yapılan eşleştirmelerden hangisi doğrudur? Açıklayınız.

Efe, beden eğitimi dersinde 100 metre koşusuna katılır ve bitiş çizgisine ulaştığında nefes nefese kalır, bacaklarında hafif bir ağrı hisseder. Biyoloji dersinde bu durumun nedenini öğretmenine sorar. Öğretmeni Efe’ye, hızlı ve yoğun fiziksel aktivitelerde kasların oksijen ihtiyacının arttığını, ancak bazen vücudun bu oksijen ihtiyacını karşılamakta zorlandığını anlatır. Bu durumda kasların, ATP üretimi için oksijenli solunumun yanı sıra laktik asit fermantasyonuna da başvurduğunu açıklar. Kas hücrelerinde oksijenli solunum yapılmasına rağmen, bazı durumlarda laktik asit fermantasyonu da yapılarak ATP sentezi sağlanır.

Kas hücrelerinde laktik asit fermantasyonuna başvurulmasının nedeni nedir? Açıklayınız.

Ece, fen bilimleri dersinde kasların çalışma mekanizmasını öğrenirken öğretmenine şu soruyu yöneltir: "Kaslar çalışırken neden vücut sıcaklığı artar ve bu süreçte neler değişir?" Öğretmeni Ece’ye kasların kasılması sırasında enerji harcandığını, bu nedenle solunum hızlanarak sıcaklık ve karbondioksit üretiminin arttığını açıklar. Ayrıca, ATP'nin enerji sağlaması için yıkıldığını, kreatin fosfatın da bu süreçte ATP üretimine katkı sağladığını belirtir. Ancak miyoglobinin kasılma sırasında değişime uğramadığını ekler.

• Sıcaklık

• Karbondioksit

• ADP ve P

• Kreatin

• Miyoglobin

Çizgili kasların kasılması sırasında aşağıdakilerden hangisinde artma meydana gelmez? Yazarak açıklayınız.

Çizgili kasların kasılması sırasında ihtiyaç duyulan enerjinin elde edilebilmesi için,

Tepkimelerinin gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Biyoloji dersinde öğretmen, çizgili kasların kasılması sırasında enerji üretim mekanizmalarını anlatmaktadır. Öğretmen, kas hücrelerinin enerji ihtiyacını karşılamak için farklı biyokimyasal tepkimelerin sıralı bir şekilde gerçekleştiğini belirtmiştir. Tahtada şu şekilde dört farklı tepkimeyi göstermiştir:

I. Tepkime: ATP + H₂O → ADP + Pᵢ + Enerji (ATPaz enzimi)

II. Tepkime: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + 38 ATP

III. Tepkime: Glikojen + n-1 (H₂O) → n (Glikoz)

IV. Tepkime: Kreatin fosfat + ADP → Kreatin + ATP (Kreatin kinaz enzimi)

Yoğun egzersiz sırasında çizgili kasların kasılması için ihtiyaç duyduğu enerjinin üretiminde yukarıdaki tepkimelerin gerçekleşme sırası nedir? Açıklayınız.

Aşil tendonunun destek ve hareket sistemi içindeki görevini açıklayınız.

Aşil tendonu yaralanmalarının günlük yaşam ve spor performansı üzerindeki etkilerini yazınız.