Genetik Şifre ve Protein Sentezi

Biyoloji dersinde öğretmen, ateş böceklerinin nasıl ışık ürettiğiyle ilgili bir ders anlatmaktadır. Öğretmen, ateş böceklerinin ışık organlarının karın kısmında bulunduğunu, bu organlarda lüsiferin adı verilen bir maddenin lüsiferinaz enzimi yardımıyla oksijenin katalizörlüğünde parçalandığını açıklamıştır. Öğretmen ayrıca, bu olay sırasında kimyasal enerjinin ışık enerjisine dönüştüğünü belirtmiştir. Ateş böceklerinin ışık yaymasında rol oynayan Lüsiferin, Karbondioksit, Lüsiferinaz, Glikoz ve Su molekülerinden de bahsetmiştir.

Ateş böceklerinin ışık yaymasında rol oynayan aşağıdaki moleküllerden hangisinin eksikliği bu ışık oluşumunu engellemektedir? Yazınız.

Biyoloji dersinde öğretmen, canlılarda metabolizma kavramını anlatmaktadır. Ders sırasında enerji dönüşümleri üzerine şu açıklamayı yapar: "Canlılarda gerçekleşen yapım ve yıkım tepkimelerinin tümü metabolizma olarak adlandırılır. Hücrelerdeki metabolik faaliyetler sırasında enerji bir formdan başka bir forma dönüşebilir. Örneğin, hücrelerdeki kimyasal enerji, hareket için mekanik enerjiye veya ısı enerjisine dönüşebilir. Bu dönüşümler, ekosistemlerin devamlılığını sağlayan önemli süreçlerdir."

Sınıftan konu ile ilgili yorumlarda bulunmalarını ister.

Ahmet: Güneş ışığının kimyasal enerjiye dönüşmesi

Betül: Kimyasal enerjinin mekanik enerjiye dönüşmesi

Ceyhan: Kimyasal enerjinin ışık enerjisine dönüşmesi

Demet: Isı enerjisinin yeniden kimyasal enerjiye dönüşmesi

Öğrencilerin yaptığı yorumlar içerisinde canlılarda enerji dönüşüm süreçlerinden hangisi ekosistemlerin devamlılığında doğrudan etkili değildir?

Aşağıdaki şekilde bir memeli hayvanın klonlaması gösterilmiştir.

Buna göre;

I. Klonlanmış kuzu X koyununun genetik kopyasıdır.

II. Klonun mitokondriyel DNA'sı Y koyununa aittir.

III. Klonlanmış kuzunun ömrü Z koyunu ile aynıdır.

Açıklamalarından hangileri doğrudur?

Aşağıdaki şekilde mikroenjeksiyon yöntemi ile farelerde gen klonlaması gösterilmiştir.

Buna göre;

I. Farklı türden canlılara insana ait genler aktarılabilir.

II. Transgenik canlılar kazandıkları özellikleri sonraki nesillere aktaramaz.

III. İnsana ait bir hormon başka bir canlı türünün metabolizmasını etkileyebilir.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıdaki şekilde kemik iliğindeki kök hücrelerin farklılaşması gösterilmiştir.

Buna göre;

I. Kök hücreler parkinson hastalığının tedavisinde kullanılabilir.

II. Farklılaşma DNA'da farklı gen bölgelerinin aktivasyonu ile sağlanır.

III. Kök hücreler sadece göbek kordon kanından elde edilebilir.

Açıklamalarından hangileri doğrudur?

Protein sentezi sırasında herhangi bir aminoasit birden çok kodon tarafından şifrelenebilmektedir. Aşağıda verilen tabloda 4 farklı aminoasidi şifreleyen kodonlar gösterilmiştir.

Buna göre; aminoasit dizilim Y - X - Z - Z - Y - Y - X - T - T şeklinde olan bir protein için en fazla kaç çeşit kodon görev almıştır? (Başlama kodonu ve stop kodonları dikkate alınmayacaktır.)

DNA parmak izi yöntemi ile ilgili;

I. Genomda bulunan anlamsız baz dizileri her bireyin DNA parmak izini oluşturur.

II. Tek yumurta ikizlerinin DNA dizilimi birbirinden farklıdır.

III. DNA parmak izi yöntemiyle suçluların tespiti yapılabilir.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

Gen terapisi yöntemi ile,

I. Erken embriyonik dönemde kusurlu genlerin tespiti ve değiştirilmesi

II. Hastalıklara neden olan genlerin onarılması

III. İstenmeyen genetik özelliklerin bir sonraki nesile aktarımın önlenmesi

Olaylarından hangilerinin gerçekleştirilmesi hedeflenebilir?

Aşağıdaki tabloda bazı aminoasit çeşitleri ile bu aminoasitleri şifreleyen mRNA kodonları gösterilmiştir.

Sentezlenecek protein çeşidi ile ilgili şifre veren DNA ipliklerinin dizilimlerinin aşağıdaki şekilde olduğu belirtilmiştir.

Buna göre;

verilen DNA'lardaki genetik şifrelerin kullanılmasıyla sentezlenecek olan polipeptit molekülünde;

- mRNA şifreleri,

- tRNA şifreleri,

- Proteinlerin aminoasit dizilimleri

Bilgilerinden hangileri aynıdır? Açıklayarak yazınız.

Protein çeşitliliğine,

I. Amino asitlerin sırası

II. Amino asitlerin çeşidi

III. Amino asitlerin sayısı

IV. Polizom oluşumu

Özelliklerden hangileri hiçbir zaman etki etmez?