Genetik Şifre ve Protein Sentezi

Protein dizilimi: Y – X – Z – Z – Y – Y – X – T – T

Tablodaki kodon sayıları: • Y amino asidi: sadece 1 kodon (CGG) • X amino asidi: 4 farklı kodon (AAA, GUG, CAC, AGG) • Z amino asidi: 2 farklı kodon (GAG, GAC) • T amino asidi: 3 farklı kodon (UAU, UCC, UGC)

Mantık: “En fazla kaç çeşit kodon görev alır?” demek, dizide kullanılabilecek farklı kodon türlerinin sayısını en büyük yapmaktır. Bir amino asit kaç kez geçiyorsa, en fazla o kadar farklı kodon seçebiliriz (çünkü her geçiş bir kodonla yazılır).

Dizide tekrar sayıları: • Y: 3 kez var → ama tek kodonu olduğu için en fazla 1 çeşit • X: 2 kez var → 4 kodondan en fazla 2 farklı seçilebilir → 2 çeşit • Z: 2 kez var → 2 kodonun ikisi de kullanılabilir → 2 çeşit • T: 2 kez var → 3 kodondan en fazla 2 farklı seçilebilir → 2 çeşit

Sonuç: Toplam en fazla farklı kodon çeşidi: 1 + 2 + 2 + 2 = 7 En fazla 7 çeşit kodon görev alır. Örnek maksimum çeşitlilik sağlayan kodon dizisi: Y-X-Z-Z-Y-Y-X-T-T için örnek: CGG – AAA – GAG – GAC – CGG – CGG – GUG – UAU – UCC (Burada 7 farklı kodon kullanılmış olur.)

DNA molekülü, protein sentezinde amino asitlerle doğrudan temas etmez. DNA’daki genetik bilgiden RNA aracılığıyla ribozomlarda protein sentezlenmiştir. DNA’daki genetik bilginin aktarımına santral dogma denir. Bu aktarım replikasyon, transkripsiyon ve translasyonla olur.