ÖSYM ARŞİVİ: Canlılar ve Çevre

Canlılar ve Çevre

Soru 11 2002-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Farklı organizma türleri evrimsel süreçte benzer çevre koşullarının etkisiyle benzer uyumsal özellikler kazanırlar.

Aşağıdakilerden hangisi bu duruma bir örnek değildir?

A) Balıkların ve yunusların mekik şeklinde gövdeye sahip olması
B) Mağaralarda yaşayan hayvanların gözlerinin körelmesi
C) İnsanların farklı kan gruplarına sahip olması
D) Toprağı kazıcı hayvanların ön üyelerinin kürek şeklinde olması
E) Çekirge ve kuş gibi uçabilen canlıların kanatlara sahip olması
Soru 12 2012-Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS)

Deney 1: Kirliliğin olmadığı, bu nedenle de açık renkli likenlerin ağaç gövdelerini kapladığı kırsal bir ekosistemdeki doğal kelebek popülasyonunun %95'inin beyaz renkli olduğu saptanıyor. Bu ortama kanat rengi siyah ve beyaz olan kelebeklerden eşit sayıda bırakıldığında kuşların yakaladığı kelebeklerin %86'sının siyah renkli, %14'ünün beyaz renkli olduğu görülüyor.

Deney 2: Endüstriyel kirlilik nedeniyle likenlerin gelişemediği ve ağaç gövdelerinin fabrika bacalarından çıkan isle koyulaştığı şehre yakın bir ekosistemde ise aynı türe ait kelebek popülasyonunun %85'inin siyah renkli olduğu saptanıyor. Bu ortama kanat rengi siyah ve beyaz olan kelebeklerden eşit sayıda bırakıldığında, kuşların yakaladığı kelebeklerin %80'inin beyaz renkli, %20'sinin siyah renkli olduğu görülüyor.

Bu deneylerle ilgili olarak,

I. Çevre koşullarındaki değişiklikler kanat renginden sorumlu gende mutasyona yol açmıştır.

II. Kirliliğin olmadığı ortamdaki kelebek popülasyonunun yaklaşık %5'inin siyah kanatlı olması türün kalıtsal özelliğidir.

III. Popülasyonlarda farklı kanat rengine sahip bireylerin oranının değişmesinin nedeni, doğal seçilimdir.

Yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Soru 13 2000-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Canlılarda, tür içindeki kalıtsal varyasyonların (çeşitliliğin) ortaya çıkmasında, aşağıda verilen durumlardan hangisi etkili değildir?

A) Doğal seleksiyonun olması
B) Mutasyonların oluşması
C) Krossing over olayının gerçekleşmesi
D) Döllenmenin yapılması
E) Mayoz bölünme yapılması
Soru 14 2018-YKS-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

Bir popülasyondaki bireyler,

I. Adaptasyon

II. Mutasyon

III. Kalıtsal varyasyon

Şeklindeki durumlardan hangilerini, "doğal seçilim" yoluyla kazanır?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Soru 15 2020-YKS-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

1950'li yıllarda bir bölgede, DDT gibi tarım ilaçlarının kullanılmaya başlamasından hemen sonra, tarım ürünlerinden yüksek verim alınmış ve ayrıca, bölgede yaygın olan sıtma hastalığı hemen hemen ortadan kalkmıştır. Ancak sonraki 20 yıl içinde bölgede tarım ilaçları giderek daha fazla kullanıldığı halde, tarım zararlıları ve sıtma hastalığı artmaya başlamıştır.

Kullanılan tarım ilaçları,

I. Tarım zararlılarının direnç kazanması

II. Yararlı böceklerin yok olması

III. Tatlısu balıkları ve kurbağaların azalması

Değişikliklerinden hangilerine neden olduğu için 20 yıl sonraki bu durum ortaya çıkmıştır?

A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Soru 16 2006-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Aşağıdaki grafikler, yıllık yağış ortalamalarında farklılıklar saptanan bir ekosistemde, bir bitki popülasyonunun K, L, M, N, P ve R varyasyonlarının 1, 2 ve 3.yıllardaki dağılımını göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A) Popülasyonun devamlılığı, varyasyonların birey sayılarının aynı kalmasıyla sağlanmıştır.
B) Popülasyondaki her bir varyasyonun birey sayısı yağış miktarına göre değişmiştir.
C) Yağış miktarındaki değişme popülasyon büyüklüğünü etkilememiştir.
D) Farklı varyasyonlar farklı uyum göstermiştir.
E) Yağış miktarındaki değişme bazı varyasyonların elenmesine neden olmuştur.
Soru 17 2012-Lisans Yerleştirme Sınavı-2 (LYS2)

Evrimleşme sürecinde, aşağıdakilerin hangisinin meydana gelmesinde doğal seçilimin katkısı yoktur?

A) Canlı türlerinin değişik ortamlara uyumunun sağlanmasında
B) Popülasyonlarda yeni mutasyonların ortaya çıkmasında
C) Popülasyondaki alel frekansının değişmesinde
D) Popülasyondaki genotip frekanslarının değişmesinde
E) Uygun fenotipe sahip bireylerin korunmasında
Soru 18 2012-Lisans Yerleştirme Sınavı-2 (LYS2)

Yukarıdaki grafikte numaralanmış eğrilerden hangisi, besin kaynakları sınırlı olan bir gölde bulunan ve yoğunluğu giderek artan bir balık popülasyonunda besin bulmak için bir bireyin harcadığı enerji miktarındaki değişimi göstermektedir?

A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Soru 19 2019-YKS-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

Yapay seçilimde, istenilen özellikleri taşıyan canlıların seçilerek çoğaltılması amaçlanır. Bu bağlamda, hem geleneksel ıslah hem de genetik mühendisi alanındaki çalışmalardan yararlanılabilir.

Aşağıdakilerden hangisi "yapay seçilim” uygulamalarına örnek değildir?

A) Herbisitlere dirençli kültür bitkilerinin üretilmesi
B) Kuraklığa dayanıklı bitkilerin yetiştirilmesi
C) Çiftliklerde seçilim uygulayarak daha hızlı koşan atların yetiştirilmesi
D) Dane sayısı fazla mısır bitkisi yetiştirilmesi
E) Yanlış antibiyotik kullanımı sonucu dirençli bakteriler gelişmesi
Soru 20 2018-YKS-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

Bir canlı organızmayı transgenik olarak tanımlayabilmek için bu organizmanın aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olması gerekir?

A) Yapay yöntemlerle mutasyona uğratılmış olması
B) İki uzak akraba tür arasında gerçekleşen bir melezleme ile elde edilmiş olması
C) Yapay seçilimle seçilerek çoğaltılması
D) Genetik mühendisliği yöntemleri ile kendine ait olmayan gen aktarılmış olması
E) Genetik mühendisliği yöntemleri ile başka bir organizmadan klonlanmış olması