ÖSYM ARŞİVİ: Kalıtımın Genel İlkeleri

Soyağaçları

Soru 1 2005-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Yukarıdaki soyağacında, 1. ve 2. bireyler aynı yumurta ikizi, 3. ve 4. bireyler ayrı yumurta ikizidir.

Bu soyağacına göre,

I. 1. ve 2. bireylerin doku grupları aynıdır.

II. 3. ve 4. bireylerin kan grupları aynıdır.

III. 5. ve 6. bireylerin cinsiyetleri aynıdır.

IV. 1. bireydeki homozigot baskın özellikler 6. bireyin fenotipinde görülür.

Yargılarından hangileri kesin olarak doğrudur?

A) I ve II
B) I ve IV
C) II ve III
D) I, III ve IV
E) II, III ve IV
Soru 2 2006-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Yukarıdaki soyağacı, eşeye bağlı olarak kalıtılan bir özelliği göstermektedir.

İzlenen özellik bakımından, bu soyağacındaki bireylerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) 1. ve 6. bireylerin izlenen özellikle ilgili genotipleri aynıdır.
B) 2. ve 4. bireylerin izlenen özellikle ilgili genotipleri farklıdır.
C) 3. bireyde izlenen özellikle ilgili allel bulunmaz.
D) 5. birey taşıyıcıdır.
E) 7. birey homozigottur.
Soru 3 2008-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Aşağıdaki soy ağacında X e bağlı çekinik bir özelliğin kalıtımı gösterilmiştir.

Buna göre, soy ağacındaki bireylerden hangilerinin bu özellik bakımından genotipi kesin olarak söylenemez?

A) 1. ve 3.
B) 2. ve 4.
C) 3. ve 4.
D) 4. ve 6.
E) 6. ve 7.
Soru 4 2009-Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)

Yukarıdaki soy ağaçlarında L ve M özelliklerinin kalıtımı gösterilmiştir.

Bu özelliklerin kalıtım tipleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

        L özelliği                      M özelliği

A) otozomal – baskın        otozomal – çekinik
B) otozomal – baskın        gonozomal – baskın
C) otozomal – çekinik       otozomal – baskın
D) gonozomal – baskın    gonozomal – çekinik
E) gonozomal – çekinik   gonozomal – baskın
Soru 5 2011-Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS)

Aşağıdaki soyağacı, otozomal çekinik olarak kalıtılan bir özelliği göstermektedir.

Bu soyağacında, numaralandırılmış bireylerden hangisinin taşıyıcı olup olmadığı konusunda kesin yargıya varılamaz?

A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Soru 6 MEBİ 02.12.2024 TYT Deneme Sınavı

Aşağıdaki soyağacında koyu renkle belirtilen bireyler belirli bir özelliği fenotipinde göstermektedir.

Buna göre soyağacındaki özelliğin kalıtımı

I. X’e bağlı baskın alel ile,

II. otozomal baskın alel ile,

III. X’e bağlı çekinik alel ile

Taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir?

A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Soru 7 MEBİ 06.01.2025 TYT Deneme Sınavı

Aşağıdaki soyağacında X kromozomunda çekinik olarak taşınan bir hastalığı fenotipinde gösteren tüm bireyler koyu renkle gösterilmiştir.

Buna göre soyağacında numaralandırılmış bireylerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisinin doğruluğu kesin değildir?

A) 1 numaralı birey, doğacak kız çocuklarının hepsine hastalık alelini aktarır.
B) 2 numaralı bireyin genotipinde hastalık aleli bulunur.
C) 3 numaralı bireyin hastalıkla ilgili genotipi homozigottur.
D) 4 numaralı bireyin doğacak kız çocukları hasta olamaz.
E) 5 numaralı bireyin doğacak kız ve erkek çocuklarının hasta olma olasılığı eşittir.
Soru 8 2012-Lisans Yerleştirme Sınavı-2 (LYS2)

Aşağıdaki soyağacı, bir ailedeki bireylerin, X kromozomu üzerindeki çekinik bir alelle kalıtılan renk körlüğü hastalığıyla ilgili fenotiplerini göstermektedir.

Buna göre, numaralanmış bireyler ve bu bireylerin sağlam fenotipteki bireylerden olacak çocuklarıyla ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisinin doğruluğu kesin değildir?

(Mutasyon oluşmadığı kabul edilecektir.)

A) 1. bireyin kız çocukları renk körü olmaz.
B) 2. bireyin normal fenotipteki kız çocuklarının tümü taşıyıcıdır.
C) 2. bireyin annesi bu özellik yönünden taşıyıcıdır.
D) 3. bireyin normal olmasını sağlayan gen, annesinden geçmiştir.
E) 3. bireyin erkek çocuklarının hiçbirinde renk körlüğü görülmez.
Soru 9 2012-Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS)

Aşağıdaki soy ağacı, bir türe ait bitkinin kırmızı ve beyaz çiçekli bireylerinin çaprazlanmasını göstermektedir.

Buna göre, soy ağacında numaralanarak gösterilen bireylerden çiçek rengi bakımından kesinlikle heterozigot (melez döl) olanlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

(Kırmızı çiçekli olmayı sağlayan alel, beyaz çiçekli olmayı sağlayan alele tam baskındır. Alel: Bir genin iki veya daha fazla alternatif formlarından biridir.)

A) I ve III
B) I ve IV
C) IV ve V
D) II, III ve IV
E) III, V ve VI
Soru 10 2013-Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS)

Aşağıdaki soyağacında, insanda X kromozomunda çekinik olarak kalıtılan bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler (4, 9, 10) koyu renkle belirtilmiştir. Ayrıca 9 numaralı bireyde Turner sendromu da görülmektedir.

Bu soyağacındaki bireylerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) 4 numaralı bireye fenotipiyle ilgili alel, 1 numaralı bireyden geçmiştir.
B) 2, 5 ve 7 numaralı bireylerin bu özellikle ilgili genotipleri aynıdır.
C) 8 numaralı birey, bu özellikle ilgili çekinik alel taşımaktadır.
D) 9 numaralı birey, X kromozomunu sadece 6 numaralı bireyden almıştır.
E) 10 numaralı bireye fenotipiyle ilgili alel, 2 numaralı bireyden geçmiştir.