Güncel Çevre Sorunları ve İnsan

Bu soruda, ötrofikasyonun bir göl ekosistemine olan etkileri ve hangi durumun bu süreçte gerçekleşmeyeceği sorgulanmaktadır. Ötrofikasyon, suda fosfor ve azot gibi besin maddelerinin aşırı birikimi sonucu alglerin ve su bitkilerinin hızlı çoğalmasıyla başlayan ve ekosistemde büyük değişikliklere yol açan bir süreçtir. Bu süreç, genellikle gölün ekolojik dengesini olumsuz etkiler.

Ötrofikasyonun Ana Etkileri:

1. Alglerin ve su bitkilerinin aşırı çoğalması.
2. Suyun oksijen seviyesinin azalması.
3. Işık geçirgenliğinin düşmesi.
4. Organik maddelerin artışıyla birlikte çökeltinin ve kokuşmanın artması.

• Ötrofikasyon, biyolojik çeşitliliği ve besin piramidinin basamak sayısını artırmaz, aksine genellikle azaltır.
• Diğer etkiler (oksijen azalması, ışık geçirgenliği azalması, sedimantasyon ve kokuşma artışı) tipik ötrofikasyon belirtileridir.

Bu nedenle doğru cevap: B) Besin piramidindeki basamak sayısında artma.

Bu soruda, küresel ısınmanın etkilerinin hangi sırayla ortaya çıktığı ve hangi olayın en son gözlenmesinin beklendiği sorgulanmaktadır. Küresel ısınma, atmosferdeki sera gazlarının (özellikle karbondioksit, metan ve su buharı) artması nedeniyle Dünya'nın sıcaklık ortalamasının yükselmesiyle oluşan bir süreçtir. Bu süreçte bazı etkiler hemen, bazıları ise dolaylı olarak ve daha uzun vadede gözlemlenir.

B. Kıyı ekosistemlerinde değişme (En son gözlenir – Doğru)

• Kıyı ekosistemlerinin değişmesi, deniz suyu seviyesindeki yükselme, tuzluluk oranındaki değişim ve habitat kaybı gibi faktörlerin birikmiş etkisiyle ortaya çıkar.
• Bu değişimler uzun bir süre gerektirir, çünkü kıyı ekosistemleri genellikle kademeli olarak etkilenir.
• Bu nedenle, küresel ısınmanın etkilerinin en son gözlenecek sonuçlarından biridir.

- Sürdürülebilir kalkınma, ekosistemlerin korunması ve insan toplumlarının uzun süreli refahını sağlamak için önemlidir.

- Bu doğrultuda, biyoçeşitlilik kayıplarının azaltılması ve doğadaki bitkisel ve hayvansal kaynakların kullanımında popülasyon büyüklüklerinin dikkate alınması gerekmektedir.

- Dolayısıyla, II ve III. yargılar uygulanabilir ve sürdürülebilirliği sağlamak için önemli adımlardır. Bu nedenle, doğru cevap E şıkkıdır.

- Bu soru, bir göl ekosisteminde gerçekleşen ötrofikasyon sürecinin hangi aşamasının en son gerçekleştiğini sorgulayan bir bilgi sorusudur.

- Ötrofikasyon, su ekosistemlerinde aşırı besin maddesi birikimi sonucu alglerin hızla çoğalması ve sonucunda sudaki oksijenin azalması sürecidir.

- Soru şıklarını incelediğimizde, ötrofikasyon sürecinin genel aşamalarını görüyoruz. İlk olarak, suya aşırı miktarda azot ve fosfor karışır (E şıkkı).

- Bu, genellikle tarım alanlarından yağmur sularıyla taşınan kimyasalların suya karışması sonucu olur. Bu besin maddeleri alglerin hızla çoğalmasına neden olur (A şıkkı).

- Alglerin hızla çoğalması, sudaki oksijenin tükenmesine ve ayrıştırıcı faaliyetlerin hızlanmasına yol açar (B ve C şıkları).

- Son olarak, sudaki oksijenin azalması ve ayrıştırıcı faaliyetlerin hızlanması, suda yaşayan hayvanların azalmasına neden olur (D şıkkı). Yani, bu sürecin en son aşaması suda yaşayan hayvanların azalmasıdır. Bu nedenle, doğru cevap D şıkkıdır.

→ Bu soru, bir gölde meydana gelen ötrofikasyon olayının sonuçlarını sorgulayan bir bilgi sorusudur. Ötrofikasyon, bir su ekosisteminde besin maddelerinin (özellikle azot ve fosfor) aşırı birikmesi sonucu alglerin hızla çoğalması ve su kalitesinin düşmesi durumudur.

→ Şıklara baktığımızda, ötrofikasyon sonucunda zemine yakın kısımlarda oksijen miktarının azaldığı (A), alg miktarının aşırı çoğaldığı (C), bazı canlı türlerinin birey sayısının azaldığı (D) ve suyun ışık geçirgenliğinin azaldığı (E) doğru bilgilerdir. Çünkü aşırı alg çoğalması sonucu su yüzeyini kaplar ve su altındaki canlıların oksijen almasını engeller. Bu durum su altı canlılarının ölmesine ve türlerin azalmasına neden olur. Ayrıca algler suyun ışık geçirgenliğini azaltır.

→ Ancak, ötrofikasyon sonucunda bakteri etkinliklerinin azaldığı (B) doğru değildir. Aksine, ölü alglerin parçalanması ve ayrıştırılması için bakteri aktivitesi artar. Bu nedenle, bu şık doğru cevaptır.

→ Bu soru, çevre bilincine ve karbon ayak izine ilişkin bir bilgi sorusudur. Karbon ayak izi, bir bireyin, bir işletmenin veya bir ürünün atmosfere bıraktığı toplam karbon dioksit ve diğer sera gazlarını ifade eder. Soruda, hangi uygulamanın karbon ayak izinin büyümesine neden olduğu sorulmaktadır.

→ Doğru cevap B şıkkıdır çünkü plastik ürünlerin kullanımı, hem üretim aşamasında hem de atık haline geldiklerinde çevreye zarar verirler. Plastiklerin üretimi, fosil yakıtların kullanılmasını gerektirir ve bu da karbon dioksit emisyonlarını artırır. Ayrıca, plastiklerin doğada ayrışması yüzlerce yıl sürer ve bu süreçte de çeşitli zararlı gazlar salarlar.

→ Bu nedenle, plastik poşet ve şişe kullanımının artırılması, karbon ayak izinin büyümesine neden olur. Diğer şıklarda ise atık geri dönüşümü, toplu taşıma kullanımı, yeşil alanların korunması ve yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji sağlanması gibi çevreyi koruyan ve karbon ayak izini azaltan uygulamalar yer almaktadır.