ÖSYM ARŞİVİ: Genden Proteine

Genetik Şifre ve Protein Sentezi

Soru 11 MEBİ 06.01.2025 AYT Deneme Sınavı

Kodonlarla ilgili

I. Stop kodonlar dâhil toplam 61 çeşit kodon vardır.

II. Bir amino asit çeşidi, farklı kodonlar tarafından şifrelenebilir.

III. Bazı amino asit çeşitleri sadece bir kodon tarafından şifrelenir.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Soru 12 2012-Lisans Yerleştirme Sınavı-2 (LYS2)

3′- CTA ACC GTC ATC AGC GAG CAT-5′

Yukarıda gösterilen DNA anlamlı zincirinde ortaya çıkan bir mutasyon sonucunda koyu renkle yazılan kodondaki altı çizili guaninin yerine adenin girmiştir. Ancak DNA zincirinin şifrelediği polipeptit zincirinde işlevsel bir aksaklık oluşmamıştır. (mRNA sentezi, DNA’nın anlamlı zincirinin 3′ ucundan başlayarak gerçekleştirilir.)

Bu olayda aksaklığın oluşmamasıyla ilgili olarak,

I. Mutasyon, enzim proteininin aktif merkezine rast gelecek bir değişikliğe neden olmamıştır.

II. GAG ve GAA kodonları aynı amino asidi şifreler.

III. DNA’daki bu değişiklik mRNA’ya yansımaz.

Yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Soru 13 2012-Lisans Yerleştirme Sınavı-2 (LYS2)

Bir bilim insanı, insan genomunda meydana gelen mutasyonların oluşum hızı ve miktarını araştırmak için Y kromozomunu seçmiştir.

I. Cinsiyetin, Y kromozomunun varlığına veya yokluğuna bağlı olarak belirlenmesi

II. Y kromozomunun babadan erkek çocuğa geçmesi

III. Y kromozomunun X’e homolog olmayan parçasındaki genlerin birinci dölde fenotipte etkisini göstermesi

Y kromozomuna ait yukarıdaki özelliklerden hangileri, bu araştırma için Y kromozomunun seçilmesinde etkili olmuştur?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Soru 14 2012-Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS)

Aşağıdaki tabloda, yakın akraba olan dört kuş türüne ait DNA'ların 7 nükleotitlik baz dizileri verilmiştir.

Buna göre, akrabalık bakımından birbirine en yakın olan iki tür aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A) 1. ile 2.
B) 1. ile 3.
C) 2. ile 3.
D) 2. ile 4.
E) 3. ile 4.
Soru 15 MEBİ 10.02.2025 AYT Deneme Sınavı

Ribozomda gerçekleşen bir polipeptit sentezi aşağıda şematize edilmiştir. UAA, UAG ve UGA kodonlarının durdurma kodonları olduğu bilinmektedir.

Bu sentezle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Polipeptit sentezi sırasında en fazla sekiz tRNA görev alır.
B) UAA kodonuna karşılık gelen tRNA, son amino asidi polipeptit zincirine aktarır.
C) mRNA zinciri 3’ ucuna doğru okundukça amino asidini bırakan tRNA ribozomu terk eder.
D) Polipeptit zincirini oluşturan amino asitler arasında peptit bağı kurulur.
E) UAC antikodonuna sahip tRNA, metiyonin amino asidini ribozoma taşır.
Soru 16 MEBİ 20.01.2025 AYT Deneme Sınavı

DNA'nın yarı korunumlu eşlenmesi ile ilgili hipotezi test etmek isteyen bir araştırmacının gerçekleştirdiği iki farklı deneye ait veriler aşağıda verilmiştir.

I. Deney: Yapısında 14N 14N (normal azot) bulunduran bir E. coli bakterisi 15N (ağır azot) bulunduran K tüpünde iki kez eşlenmeye bırakılıyor.

II. Deney: Yapısında 15N 15N (ağır azot) bulunduran bir E. coli bakterisi 14N (normal azot) bulunduran L tüpünde iki kez eşlenmeye bırakılıyor.

Deney tüplerinde oluşan birinci ve ikinci nesil bakterilerin DNA'larıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Eşlenmeler sonucunda her iki deney tüpünde de hibrit (melez) DNA'lara rastlanır.
B) K tüpündeki birinci nesil bakterilerin DNA'ları hem normal hem de ağır azot molekülü taşır.
C) L tüpündeki ikinci nesil bakterilerde normal azotlu DNA'ların melez DNA'lara oranı 1'dir.
D) K tüpündeki ikinci nesil bakterilerde ağır azotlu DNA'ların melez DNA'lara oranı 1/2'dir.
E) L tüpündeki birinci nesil bakterilerin DNA'ları hem normal hem de ağır azot molekülü taşır.
Soru 17 MEBİ 20.01.2025 AYT Deneme Sınavı

Ökaryot bir hücredeki genetik bilgi akışı aşağıdaki şemada gösterilmiştir.

Buna göre şemada a, b, c harfleriyle belirtilen olaylarla ilgili

I. a’da meydana gelen hatalar, yeni nesil hücrelere taşınırken diğerleri sadece ilgili hücreyle sınırlı kalır.

II. b’de meydana gelen hatalar, proteinin yapısal ya da işlevsel özelliklerini etkilemez.

III. c’de sitoplazmadaki serbest amino asit sayısı azalır.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Soru 18 2024-YKS-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

Prokaryotik ve ökaryotik hücrelerde DNA replikasyonu karşılaştırıldığında

I. DNA'ları aynı sayıda replikasyon orijinine sahiptir.

II. DNA replikasyonunda kullanılan azotlu organik baz çeşitleri aynıdır.

III. DNA replikasyonunun hücrede gerçekleştiği yerler farklılık gösterir.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız ll
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Soru 19 2023-YKS-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

Günümüzde bir bakteriye insan geni aktarılarak insana ait bir proteinin üretilmesi gerçekleştirilebilmektedir.

Buna göre;

I. Bu canlıların ortak bir genefik kodu paylaşmaları,

II. Genetik bilgi akışı sürecinin tüm canlılarda gerçekleşmesi;

III. Bu canlı türlerinin genomlarındaki tüm genlerin ortak olması

Durumlarından hangileri bu olayın başarılabilmesini sağlamaktadır?

A) Yalnız I
B) Yalnız ll
C) Yalnız lll
D) I ve II
E) II ve III
Soru 20 2021-YKS-Alan Yeterlilik Testleri (AYT)

Aynı uzunlukta iki DNA molekülü üzerinde araştırma yapan bir öğrenci, birinci DNA molekülündeki guanin ile sitozin bazlarının toplam sayısının, ikinci DNA molekülündekine göre daha fazla olduğunu gözlemliyor.

Buna göre, öğrencinin üzerinde çalıştığı birinci DNA molekülü ile ilgili,

I. İkinci DNA molekülüyle aynı nükleotit dizilimine sahiptir.

II. İkinci DNA molekülüne göre yüksek sıcaklığa karşı daha dayanıklıdır.

III. İçerdiği fosfodiester bağı sayısı ikinci DNA molekülünden daha fazladır.

Yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) II ve III