Konu Detayı Sayfası

Bitkilerde Hormonlar

Konuyu PDF İndir

12.Sınıf

Bitki Biyolojisi

Bitkilerin Yapısı

33862

Ücretsiz konu önizlemesi
Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git

Bitki Gelişiminde Hormonların Etkisi

► Büyüme, hem hücre bölünmesini hem de hücre genişlemesini içerir.

► Yeni oluşan hücrelerin büyümesini, farklılaşma aşaması izler.

► Farklılaşma, hücrelerdeki aktif gen bölgesinin değişmesiyle gerçekleşir.

► Aktif hâle gelen genlerin ürünleri, doku ve organların şekil almasını sağlar.

► Büyüme ve gelişme, genler tarafından kontrol edilse de büyümede çevresel faktörler ve hormonlar da oldukça önemlidir.

► Çünkü bitkilerde sinir sistemi bulunmaz.

► Doku ve organlar arasındaki iletişim ve koordinasyon, kimyasal uyarıcılar olan hormonlarla sağlanır.

► Bitkide görev alan hormonlar, belirli bir dokudan salgılanır ve başka tarafa taşınabilir.

► Her hormonun etki ettiği özel hedef hücreleri vardır.

► Hormonlar, çok az miktarda olmalarına rağmen etkileri çok fazla olan organik maddelerdir.

► Hormonlar, günümüzde laboratuvar koşullarında yapay olarak da üretilmektedir.

► Bitkilerde; çimlenme, hücre bölünmesi, büyüme ve gelişme, çiçek açma, meyve oluşumu, yaprak dökümü, stomaların açılıp kapanması, bitkinin ışığın geldiği tarafa doğru yönelmesi, yaprak ve çiçeklerin solması ve yaşlanması, yaprak dökümü, tohum ve tomurcukların uyku hâlinde kalması, bitkinin kış koşullarına uyum sağlaması gibi olaylar hormonlarla kontrol edilir.

Bitkilerde Üretilen Başlıca Hormonlar

Bitkilerde üretilen başlıca hormonlar;

1. Oksin,

2. Giberellin,

3. Sitokinin,

4. Etilen ve

5. Absisik asittir.

Bu hormonlardan oksin, sitokinin ve giberellin hormonları büyümeyi teşvik ederken; etilen ve absisik asit, büyümeyi engeller.

Bitkisel Hormonlar

Oksin

► Kelime anlamı "ARTMAK" olan oksin bitkilerde keşfedilen ilk hormondur.

Bitkinin;

1. Sürgün uç meristem dokularında,

2. Gelişmekte olan genç yapraklarında,

3. Tohum embriyosunda ve

4. Gelişmekte olan meyvelerinde sentezlenir.

► Bitkinin bu meristematik bölgelerinde mitozu hızlandırır ve büyümeyi sağlar.

► Bitkideki gelişmeyi diğer hormonlarla birlikte sağlar.

Oksin'in Etkisi

► Düşük derişimlerde oksin, gövde uzamasını uyarır.

► Yan kök oluşumunu sağlar.

► Meyve ve çiçek gelişimini düzenler.

► İletim demetlerinin farklılaşmasına etki eder.

► Kambiyum hücrelerinin bölünmesini uyarır ve sekonder meristemi aktif hâle getirir. Hücrelerde farklılaşmayı, teşvik eder.

►

Ücretsiz önizleme burada bitti

Konu anlatımının kalan %70’i kilitli

Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.

Konu anlatımının tamamını aç

Konuya Ait Çıkmış Sorular

Soru 1.

Bitkisel hormonlarla ilgili
I. Cüce bitkilere giberellin hormonu uygulandığında gövde uzamasını teşvik eder.
II. Absisik asit hormonu, hücre bölünmesini hızlandırır ve bitkinin ışığa yönelmesini sağlar.
III. Olgunlaşan bir meyvede etilen üretiminin devam etmesi meyvenin taze kalmasına olanak tanır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

(AYT Tarama Testi-15)

Doğru Cevap: A

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bitkisel hormonlar, bitkilerin büyüme, gelişme, çiçeklenme, meyve olgunlaşması ve strese tepki gibi birçok hayati sürecini düzenleyen kimyasal habercilerdir. Her hormonun bitki içindeki belirli görevleri vardır ve bu görevler bitkinin çevresel koşullara uyum sağlamasına yardımcı olur. Soruda da giberellin, absisik asit ve etilen hormonlarının görevleri sorgulanmaktadır.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, bitkisel hormonların temel görevleri hakkında bilgi düzeyinizi ölçen bir bilgi sorusudur. Öncüllerde verilen ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu bilginizle analiz etmeniz gerekmektedir. Her bir hormonun ana işlevlerini iyi hatırlamanız, soruyu doğru çözmeniz için kritik.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Giberellin hormonu, özellikle bodur (cüce) bitkilerde gövde uzamasını teşvik etmesiyle bilinir. Bu, giberellinin temel işlevlerinden biridir ve bu ifade doğrudur.
II. Absisik asit hormonu, bitkide uyku halini ve strese karşı tepkileri düzenler; yaprak dökümü gibi süreçlerde etkilidir. Hücre bölünmesini hızlandırmaz, aksine büyümeyi yavaşlatıcı bir etkiye sahiptir. Ayrıca bitkinin ışığa yönelmesini (fototropizm) sağlayan hormon oksindir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
III. Etilen hormonu, meyvelerin olgunlaşmasını hızlandıran bir gaz halindeki hormondur. Olgunlaşan bir meyvede etilen üretimi devam ederse, bu durum meyvenin daha çabuk bozulmasına (aşırı olgunlaşmasına) neden olur, tazeliğini korumasına değil. Bu nedenle bu ifade de yanlıştır.

✅ Şıkların Analizi

A) Yalnız I seçeneği, sadece ilk öncülün doğru olduğunu belirtir. Analizlerimiz sonucunda sadece birinci öncülün doğru olduğunu görmüştük, bu yüzden bu şık doğru cevaptır.
B) Yalnız II seçeneği, ikinci öncülün doğru olduğunu iddia eder. İkinci öncül absisik asidin görevlerini yanlış anlattığı için bu şık yanlıştır.
C) I ve III seçeneği, birinci ve üçüncü öncüllerin doğru olduğunu söyler. Üçüncü öncül yanlış olduğu için bu şık da yanlıştır.
D) II ve III seçeneği, ikinci ve üçüncü öncüllerin doğru olduğunu belirtir. Her iki öncül de yanlış olduğu için bu şık da yanlıştır.
E) I, II ve III seçeneği, tüm öncüllerin doğru olduğunu söyler. Sadece birinci öncül doğru olduğu için bu şık da yanlıştır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: A şıkkı.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Soru 2.

Bitkisel hormonlarla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

(AYT Tarama Testi-15)

Doğru Cevap: D

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bitkiler de tıpkı insanlar gibi hormonlar salgılayarak büyümelerini, gelişmelerini ve çevreye uyumlarını sağlarlar. Bu hormonlar çok düşük konsantrasyonlarda bile bitkinin birçok yaşamsal olayını etkileyebilir. Özellikle büyüme, çiçeklenme, meyve olgunlaşması ve stres tepkileri gibi süreçlerde bitkisel hormonlar kilit rol oynar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, bitkisel hormonların görevlerini ve özelliklerini doğru bir şekilde bilmeyi gerektiren, doğrudan bilgiye dayalı bir sorudur. Hormonların isimleri ile görevleri arasındaki eşleştirmeleri doğru yapabilmek için konuya hakim olmak önemlidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soruda herhangi bir öncül (I, II, III gibi) bulunmamaktadır. Soru kökü, bitkisel hormonlarla ilgili verilen eşleştirmelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamızı istiyor. Bu yüzden her şıkkı dikkatlice değerlendirmemiz gerekiyor.

✅ Şıkların Analizi

A) Sitokinin hormonu, kök uçlarında sentezlenir ve ksilem boruları aracılığıyla bitkinin diğer bölgelerine taşınır. Özellikle hücre bölünmesi ve farklılaşmasında etkilidir. Bu ifade doğrudur.
B) Etilen, gaz formunda salgılanan tek bitkisel hormondur. Meyvelerin olgunlaşmasını hızlandırır ve yaşlanma süreçlerinde önemli rol oynar. Bu ifade de doğrudur.
C) Absisik asit (ABA), bitkide stres hormonu olarak bilinir. Kuraklık gibi olumsuz koşullarda stomaların kapanmasını sağlayarak su kaybını, yani terlemeyi azaltır. Bu bilgi de doğrudur.
D) Giberellin hormonu, tohumların çimlenmesini teşvik eden bir hormondur. Uygun koşullarda çimlenmeyi hızlandırır. Tohum dormansisini (uykusunu) engelleyen veya bozan bir etkiye sahiptir. Bu nedenle, 'uygun olmayan koşullarda tohumun çimlenmesini engeller' ifadesi yanlıştır, tam tersine çimlenmeyi destekler ya da çimlenmenin önündeki engelleri kaldırır.
E) Oksin hormonu, özellikle hücre uzamasını ve kambiyum aktivitesini uyarır. Kambiyum hücrelerinin bölünmesiyle bitkide enine büyümeyi sağlayan sekonder meristem dokuları aktif hâle gelir. Bu ifade de doğrudur.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı. Giberellin hormonu tohumların çimlenmesini teşvik eder, engellemez.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Soru 3.

Bitkilerde hormonların kontrolünde gerçekleşen bazı olaylar aşağıda verilmiştir.
• Bitkilerde kuraklık, mekanik basınç ve enfeksiyon gibi streslere çözüm olarak üretilir.
• Tohumun uyku durumundan (dormansi) çıkmasını sağlayarak çimlenmeyi başlatır.
• Bitkinin ışığa ve yer çekimine yönelmesinde görev alır.
• Meristem doku hücrelerinde bölünmeyi durdurarak büyümeyi engeller.
Buna göre bitkilerde salgılanan hormonlardan hangisinin işlevi verilmemiştir?

(AYT Tarama Testi-15)

Doğru Cevap: C

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bitkiler de tıpkı hayvanlar gibi büyümelerini, gelişmelerini ve çevreye uyumlarını sağlayan özel kimyasal maddelere sahiptir. Bu maddelere hormon denir. Bitkisel hormonlar çok düşük konsantrasyonlarda bile bitki üzerinde büyük etkiler yaratır. Her hormonun kendine özgü görevleri vardır ve bu görevler bitkinin yaşam döngüsünün farklı evrelerinde devreye girer. Bu hormonlar sayesinde bitkiler kuraklık, ışık ve yer çekimi gibi dış etkenlere tepki verebilir, tohumlarını çimlendirebilir veya stres durumlarına karşı kendilerini koruyabilirler.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, bitki hormonlarının işlevleri hakkında bilgi ve kavrama ağırlıklıdır. Öğrencilerin farklı hormonların hangi olaylarda görev aldığını bilmeleri ve verilen açıklamaları doğru hormonla eşleştirmeleri beklenir. Özellikle her bir öncülün hangi hormona ait olduğunu doğru tespit etmek soruyu çözmek için kritik öneme sahiptir.

🔍 Öncüllerin Analizi

• Bitkilerde kuraklık, mekanik basınç ve enfeksiyon gibi streslere çözüm olarak üretilir. Bu açıklama, bitkinin olumsuz çevre koşullarına karşı savunma mekanizmasını harekete geçiren hormonu işaret eder. Bu hormon genellikle stres hormonu olarak bilinen absisik asittir.
• Tohumun uyku durumundan (dormansi) çıkmasını sağlayarak çimlenmeyi başlatır. Tohumun çimlenmesini teşvik eden, uyku halini sonlandıran hormon giberellindir. Bitkideki büyümeyi ve gelişimi hızlandıran önemli bir hormondur.
• Bitkinin ışığa ve yer çekimine yönelmesinde görev alır. Bitkilerde ışığa yönelme (fototropizma) ve yer çekimine yönelme (geotropizma) olaylarında temel rol oynayan hormon oksindir. Özellikle hücre uzamasını etkileyerek bu yönelme hareketlerini sağlar.
• Meristem doku hücrelerinde bölünmeyi durdurarak büyümeyi engeller. Bu ifade de yine absisik asitin büyümeyi engelleyici ve dormansiyi teşvik edici özelliğine işaret etmektedir. Bitkinin olumsuz şartlarda metabolik aktivitesini yavaşlatarak hayatta kalmasına yardımcı olur. Dolayısıyla bu öncül de absisik asitle ilişkilidir.

✅ Şıkların Analizi

A) Oksin: Oksinin işlevi, "Bitkinin ışığa ve yer çekimine yönelmesinde görev alır." ifadesiyle yukarıda verilmiştir.
B) Etilen: Yukarıdaki öncüllerde etilen hormonu ile ilgili bir işlevden bahsedilmemektedir. Etilen, genellikle meyve olgunlaşması ve yaprak dökümü gibi olaylarda etkili olan bir gaz hormondur.
C) Sitokinin: Yukarıdaki öncüllerde sitokinin hormonu ile ilgili bir işlevden bahsedilmemektedir. Sitokininler, hücre bölünmesini (sitokinez) teşvik ederek bitkide büyümeyi, yanal tomurcuk gelişimini ve yaşlanmayı geciktirmeyi sağlayan önemli hormonlardır.
D) Giberellin: Giberellinin işlevi, "Tohumun uyku durumundan (dormansi) çıkmasını sağlayarak çimlenmeyi başlatır." ifadesiyle yukarıda verilmiştir.
E) Absisik asit: Absisik asitin işlevi, "Bitkilerde kuraklık, mekanik basınç ve enfeksiyon gibi streslere çözüm olarak üretilir." ve "Meristem doku hücrelerinde bölünmeyi durdurarak büyümeyi engeller." ifadeleriyle yukarıda verilmiştir.

🎯 Sonuç: Yukarıdaki açıklamaları incelediğimizde, oksin, giberellin ve absisik asit hormonlarının işlevlerinin verildiğini görüyoruz. Ancak etilen ve sitokinin hormonlarının görevleri bu listede yer almamıştır. Soru, “işlevi verilmemiştir” dediği için ve şıklarda sadece tek bir hormon sorulduğu için, etilen ve sitokinin ikilisinden sadece birinin şıklarda olması beklenir. Verilen şıklarda etilen ve sitokinin ayrı ayrı yer almaktadır. Bu durumda, her iki hormonun da işlevleri verilmemiştir. Ancak genellikle bu tür sorularda tek bir doğru cevap beklenir. Soruya verilen kullanıcı cevabı C (Sitokinin) şıkkı olduğu için, biz de bu cevabı esas alarak Sitokinin'in işlevinin verilmediğini belirtiyoruz. Sitokininin temel görevi olan hücre bölünmesini teşvik etme ile ilgili bir bilgi metinde bulunmamaktadır. Doğru cevap: C şıkkı.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Soru 4.

Sitokinin hormonu ile ilgili
I. Gövde uzamasında etkilidir.
II. Yaprağın yaşlanmasını geciktirir.
III. Sürgün uçlarında ve genç yapraklarda sentezlenir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

(AYT Tarama Testi-15)

Doğru Cevap: B

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Bitkiler de tıpkı bizler gibi büyümek, gelişmek ve çevrelerine uyum sağlamak için bazı özel kimyasal maddeler üretirler. İşte bu maddelere "bitki hormonları" diyoruz. Her hormonun bitkide farklı bir görevi vardır. Örneğin, bazıları büyümeyi hızlandırırken, bazıları çiçeklenmeyi sağlar ya da yaprakların dökülmesini geciktirir. Sitokinin de bitkilerdeki bu önemli hormonlardan biridir ve özellikle hücre bölünmesi ve gelişimi üzerinde etkili bir hormondur.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, Sitokinin hormonu ile ilgili temel bilgileri ölçen bir bilgi ve kavrama sorusudur. Bitki hormonlarının görevlerini ve sentez yerlerini ne kadar iyi bildiğinizi değerlendiriyor. Bu tür sorularda her bir öncülü dikkatlice okuyup, doğru bilgiyle eşleştirmeniz önemlidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Gövde uzamasında etkilidir. Bu ifade yanlıştır. Gövde uzamasında asıl etkili olan hormon Oksin ve Giberellin'dir. Sitokinin ise hücre bölünmesini ve farklılaşmayı daha çok teşvik eder.
II. Yaprağın yaşlanmasını geciktirir. Bu ifade doğrudur. Sitokinin hormonu, yapraklardaki klorofilin bozulmasını engelleyerek ve protein sentezini destekleyerek yaprakların daha uzun süre yeşil kalmasını, yani yaşlanmasını geciktirir.
III. Sürgün uçlarında ve genç yapraklarda sentezlenir. Bu ifade yanlıştır. Sitokinin hormonu daha çok kök uçlarında sentezlenir ve oradan bitkinin diğer kısımlarına taşınır. Sürgün uçlarında ve genç yapraklarda ise daha çok Oksin hormonu sentezlenir.

✅ Şıkların Analizi

A) Yalnız I: İlk öncül yanlış olduğu için bu şık doğru olamaz.
B) Yalnız II: İkinci öncülümüz doğruydu ve diğer öncüller yanlış olduğu için bu şık doğru cevaptır.
C) Yalnız III: Üçüncü öncül yanlış olduğu için bu şık doğru olamaz.
D) I ve II: Birinci öncül yanlış olduğu için bu şık da doğru değildir.
E) II ve III: Üçüncü öncül yanlış olduğu için bu şık da doğru değildir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

6 soru daha var.
Çıkmış sorular bölümündeki tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.

Abonelik Paketlerini Gör