Konu Detayı Sayfası

Vitaminler

Konuyu PDF İndir

TYT 9.Sınıf

Yaşam Bilimi Biyoloji

Canlıların Yapısında Bulunan Temel Bileşikler

9003

Ücretsiz konu önizlemesi
Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git

Vitaminler

► Genelde insan vücudunda üretilmeyen organik bileşiklerdir.

► Besinlerle hazır olarak vücuda alınırlar.

► Bitkiler tüm vitaminleri fotosentez ile sentezleyebilirler. Ancak insan ve hayvanlar sentezleyemedikleri için dışarıdan hazır olarak alırlar. (İnsanlar A ve D vitamini gibi vitaminleri Provitamin halinde öncü madde şeklinde alarak vücutlarında aktif A ve D vitaminlerine dönüştürebilirler.)

► Yapılarında C, H, O atomları bulunur. Bazılarında azotta bulunur. (Örneğin B grubu vitaminler gibi)

► Besinlerde monomer halde bulunurlar. Yani polimer ya da büyük moleküllü bileşikler değillerdir.

► Bu nedenle hidrolize uğramazlar. Daha küçük birimlere ayrışmazlar.

► Sindirilmeden kana karışırlar. Hücre zarından direk geçerler.

► Vitaminler;

♦ Hücrenin yapısına katılmazlar.

♦ Hücrelerde yapı birimi olarak kullanılmazlar.

♦ Hücresel solunumda enerji elde etmek için kullanılmazlar.(Hücrelerin enerji kaynakları; karbonhidratlar, yağlar ve proteinlerdir.)

Vitaminlerin Görevleri

► Canlıda metabolizmayı düzenleyici görev yaparlar.

► Hastalıklara karşı direnç oluştururlar.

► Enzimlerin yapısına koenzim olarak katılırlar. (Bu özelliklerinden dolayı düzenleyicidirler.)

► Bazı vitaminler enzimlerin koenzim kısımlarına katılarak iş görürler ve düzenleyici rol oynarlar.

► Günümüzde vitaminlerin kimyasal bileşimleri bilindiği için yapay olarak ta üretilebilirler.

► İnsanlar bazı vitaminleri Provitamin (öncü madde) olarak alır ve bazı yapılarda aktif vitaminlere dönüştürerek kullanır. Örneğin; Provitamin-A karaciğerde, Provitamin-D deride (güneş ışığının etkisi ile) aktifleştirilir ve kullanılabilir hale dönüştürülür.

► Vitaminlerin eksik ya da fazla alınması metabolik rahatsızlıklara yol açar. Her vitaminin metabolizmada kendine özgü bir etkisi vardır. Bu nedenle bir vitaminin eksikliği başka bir vitamin ile giderilemez.

Vitaminlerin Yapısını Bozan Faktörler

► Vitaminler kolay bozulan bileşiklerdir.

► Yüksek sıcaklık, güneş ışığı, oksijenle temas, asit ve bazlar, metallerle temas, yüksek ısıda uzun süre pişirme yapılarını bozabilmektedir.

► Vitamin tabletlerinin koyu renkli şişelerde muhafaza edilmesinin nedeni ışıktan kolay etkilenmeleridir.

İnsan kalın bağırsaklarında yaşayan bazı probiyotik bakteriler K ve B vitaminleri üretirler. Fazla antibiyotik kullanımı bu bakterilere zarar vererek vitamin eksikliğine neden olabilir.
Vitamin Çeşitleri
Yağda Çözünen Vitaminler Suda Çözünen Vitaminler
A, D, E ve K vitaminleridir. B Grubu ve C vitaminleridir.
Yapılarında C, H ve O

Ücretsiz önizleme burada bitti

Konu anlatımının kalan %70’i kilitli

Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.

Konu anlatımının tamamını aç

Konu İle İlgili Çalışma Soruları

Soru 1.

Vitaminlerle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2.

Vitaminlerin genel özellikleri ile ilgili;

I. Bileşik enzimlerin yapısına katılma

II. Yapılarında C ve H atomları bulunma

III. Sindirilmeden bağırsaklardan emilme

IV. Solunumda enerji substratı olma

Yargılarından hangileri doğrudur?

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 3.

Kalın bağırsakta yaşayan bakteriler tarafından üretilen vitaminlere;

I. A   

II. B    

III. C    

IV. K

Vitaminlerinden hangileri örnek gösterilebilir .

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 4.

Aşağıdakilerden hangisi, A ve D vitaminlerinin ortak özelliklerinden biridir? (1987 ÖYS)

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.