Solucanlar
► Bazıları mikroskobik, bazıları metrelerce uzunlukta olabilmektedir.
► Tatlı ve tuzlu sularda, karada, toprakta ve canlı vücudunda parazit olarak yaşayan türleri vardır.
► Vücutları bilateral simetri yapılıdır. Genelde yuvarlak veya yassı şekillidir.
► Embriyonik dönemde mezoderm tabakasının oluşumu solucanlarla başlar.
► Eşeyli ve eşeysiz olarak çoğalırlar. Bazı türleri hermafrodittir.
|
İlk özelleşmiş boşaltım organı, İlk merkezi sinir sistemi, İlk dolaşım sistemi ve kapalı kan dolaşımı, İlk olarak ağız ve anüs şeklinde iki açıklı yapının görüldüğü canlılar solucanlardır. |
► Solucanlar 3 grupta incelenir.
Yassı Solucanlar
► Parazit veya serbest yaşayan türleri vardır.
► Vücutları bilateral simetrili olup yassı ve incedir. Ağız ve anüs görevi yapan tek açıklık bulunur.
► Eşeyli ya da eşeysiz üreyebilirler. Genellikle hermafrodit canlılardır.
► İlk özelleşmiş boşaltım organı Protonefridyum'dur ve yassı solucanlarda görülür.
► İlk merkezi sinir sisteminin görüldüğü canlıdır. İp merdiven sinir sistemi görülür.
► Denizlerde, tatlı sularda ve nemli ortamlarda yaşar.
► Bu canlıların 20.000 civarında türü bulunur.
► Çoğu sindirim sistemi gelişmediğinden başka canlıarın üzerinden beslenir yani parazittir.
► Parazit olanlar, insanlarda ve hayvanlarda hastalık yapar.
► Planarya, Tenya, Karaciğer Kelebeği yassı solucanlardır.
Yuvarlak Solucanlar
► Yuvarlak ve uzun bir vücut yapısına sahiptirler. Vücutları segmentsizdir.
► Bilateral simetrili vücut yapısı bulunur.
► Bazıları insan, hayvan ve bitkiler üzerinde parazit (aslak) olarak yaşar.
► Bazıları ise tatlı sularda, denizlerde ve nemli bölgelerde yaşar.
► Ağız ile başlayıp anüs ile biten çift açıklıklı sindirim sistemi ilk defa yuvarlak solucanlarda görülmüştür.
► Çoğu parazittir ve ayrı eşeylidir. (Yani erkek ve dişi üreme sistemi ayrı ayrı canlılarda bulunur.)
► Solunum ve boşaltım sistemleri gelişmemiştir. Solunumlarını vücut yüzeyi ile yaparlar.
► Kıl kurdu, Ascaris (bağırsak solucanı) , Trichinella (trişin), Kancalı Kurt bu gruptandır ve insanlarda parazit olarak bilinen türlerdir.
Halkalı Solucanlar
► Vücutları uzun ve segmentlidir.
► Bilateral simetrili vücut yapısına sahiptirler.
► Dolaşım sistemi ve kapalı kan dolaşımının ilk kez görüldüğü canlıdır.
► Gerçek vücut boşlukları (sölom boşluğu da denir) bulunur.
► Solunumlarını; nemli deri yüzeyleri ile yaparlar.
► Suda ve karada yaşarlar. Suda yaşayanlar solungaç, karada yaşayanlar ise deri solunumu yapar.
► Rejenerasyon yetenekleri yüksektir. Vücutlarından kopan parçaları tekrar yenilerler.
► Eşeyli ya da eşeysiz üreyebilirler. Hermafrodit olanları karşı cinsle döllenme yapar. (Kendi kendilerini döllemezler.)
► Kapalı kan dolaşım sistemi görülür. Yani kan vücut boşluğuna akmadan damar içinde dolaşır.
► Boşaltım organlarına Nefridyum denir.
► Beyin ve sinir sistemleri vardır.
► Vücutlarındaki halkasal ve boyuna kaslarla hareket ederler.
► Beslenmeleri; etçil ya da çürümüş bitkileri yiyerek olur.
► Toprak solucanı; toprakta açtığı oyuklar ile toprağın havalanmasında ve yağmur sularının süzülmesinde rol oynar. Böylece toprağın verimini arttırır.
► Sülük ve toprak solucanı en çok bilinen halkalı solucanlardır.
NOT: Yağmurlu havalarda toprak solucanları toprağın üstüne çıkar. Bunun nedeni yağmur sularının topraktaki hava boşluklarını kapatması ve solucanın O2'siz kalmasıdır.
Yumuşakçalar
► Eklem bacaklılardan sonra ikinci en büyük omurgasız hayvan grubudur.
► Bu grup içerisinde şekil ve büyüklük bakımından çok farklı canlı örnekleri vardır.
► Vücut büyüklüğü 1 mm. olan küçük bir salyangozdan, boyu 16 metreye ve vücut ağırlığı 2 tona ulaşabilen dev mürekkep balığına kadar değişen türleri vardır.
► Tuzlu ve tatlı sularda, karada yaşarlar.
► Vücutları yumuşak ve kabukludur. Kabuklarında kalsiyum karbonat bulunur.
► Kabukların altında manto denilen vücut örtüleri vardır.
► Suda yaşayanlar solungaç solunumu, karada yaşayanlar ise kabut altındaki genişlemiş yüzey ile solunum yapar.
► Çoğunda açık kan dolaşımı görülür. Ancak mürekkep balığı, ahtapot ve kalamarda kapalı kan dolaşımı vardır.
► Genellikle eşeyli olarak ürerler. Pek çok salyangoz hermafrodittir.
► Midye gibi bazı türlerde pürüzsüz ve parlak sedef tabakası bulunur.
► Midyeler silleri yardımıyla solungaçları üzerindeki mukusa yapışan mikroorganizmaları yiyerek beslenirler.
► Pek çok çeşidi insanlar tarafından besin olarak tüketilir.
► Ayrıca istiridyelerden elde edilen inci ile sedef takı ve süs eşyası yapımında kullanılır.
► En çok bilinenleri; Midye, istiridye, salyangoz, ahtapot, mürekkep balığı, sümüklü böcektir.
